** جملة االجتهاد القضائي ** اجمللد 61 ** العدد 20 ** ( العدد التسلسلي 43 ) ** أكتوبر 0203 ( ص ص: 681 – 023 ) ** خمرب أثر االجتهاد القضائي على حركة التشريع *** جامعة حممد خيضر بسكرة ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ ـــــــــــــــــــــ ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ ( 6 ) املؤلف املزسل: ط. د. بومخيص أحالم ـــــــ ـــــــ ــــــــــ Email: [email protected] إطلالية تلزيص فلزة الهظام العام يف الشوطل ميديا لدى صانعي احملتوى The problem of dedicating the idea of public order in Social Media to content makers تاريخ االرسال : 61 أفزيل 0203 تاريخ القبول : 46 أوت 0203 تاريخ الهظز 62 أكتوبز 0203 ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ امللخص : ِ أعٌس ثٽغىًر ثٽضٺچىٽىؽُج يف ثِوڅز ثألمًنر ٩پ ً صب٨ُ ثجملجالس، وٽ٪ټ ثٽضأع ًن ثٽذج ًٍ ذلج ځ ثٽچ٦جٿ ثٽ٪جٿ دجٽووٽز ٱأهمټ ٩پُه صبپز ځڄ ثدلٲجهُڀ ثجلوَور أدٌٍهج ثٽيوٳ ثٽ٪جٿ، څ٦ٌث دلج َضڀ ٩ٌٝه ًيف ثٽْىٕټ ځُوَج ځڄ ٵذټ ٙچج٧ ثحملضىي ثٽيَڄ أٵټ ځج َٶجٻ ٩ڄ ثحملضىي ثٽي ٌ َضڀ ٩ٌٝه وثٽي ٌ ػل٦ دئ٩ؾجح وځٖجهور أًٵجٿ ځهىٽز ځڄ ثدلضجد٪ ٌن صٚټ حلو ثدلالٌَن، أڅه ؼلو ٓ يف ٹغ ًن ځڄ ثألفُجڃ ثحلُجء ثٽ٪جٿ وهيث َچوًػ ٝڂڄ ثِهثح ثٽ٪جځز وثٽيٳ ثٽ٪جٿ، ٱٺجڃ ځڄ ثٽٌٞو ًٌ أڃ صْ٪ ً ثٽووٽز ٽٞذ٠ هيڇ ثدلْأٽز صٲجهَج ٽىٵى٧ ثضلٌٱجس م٢ًنر ځڄ ځضجد٪ ٍ ٙچج٧ ثحملضىي، ځڄ مالٻ صوثد ًن ثفضٌثٍَز صٞڂڄ ثحلٲج٣ ٩پ ً ثٽچ٦جٿ ثٽ٪جٿ يف ثٽْىٕټ ځُوَج ځڄ مالٻ ثزبجى ثٽضوثد ًن ثٽالٍځز. الللنات املفتاحية: ثٽچ٦جٿ ثٽ٪جٿ، ثٽْىٕټ ځُوَج، ٙچج٧ ثحملضىي. Abstract : The recent revolution has had an impact on all areas of technology. Perhaps it has a significant impact on public order in the State, introducing a number of new concepts, most notably public taste. Due to what is shown in social Media by content makers who are the least told about the content that it has displayed and which is admired and watch impressive numbers of followers reach the threshold of millions public morals and public taste, " It was necessary for the State to seek to control this issue in order to avoid serious deviations from the content makers' followers. public order ", through precautionary measures that ensure the maintenance of public order in Sushil Media by taking the necessary measures . key words : Public Order, Social Media, Content Makers . الباحج ة بومخيص أحالم ( 6 ) خمرب الدستور اجلزائزي والدراسات القانونية االستظزافية جامعة اإلخوة مهتوري – قشهطيهة 6 (اجلزائز) [email protected]
اشكالية تكريس فكرة النظام العام في السوشل ميديا لدى صانعي المحتوى
بوخميس, أحلام، "اشكالية تكريس فكرة النظام العام في السوشل ميديا لدى صانعي المحتوى"، مجلة الاجتهاد القضائي، مجلد 16، عدد 2، ص ص 187-204.
متن الدراسة والتحليل الفقهي
18 صفحات مرقمةإطلالية تلزيص فلزة الهظام العام يف الشوطل ميديا لدى صانعي احملتوى ــــــــــــــــــــــــــ ـــــــ ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ ـــ - 188 - مقدمة: ًن ًٌٚث فُىًَج وسل٠٢ ثّضٌثصُؾ ٍ يف صٮ ًُن ظل٠ صٲٺ دجصش صٖٺټ ثدلُوَج ثجلوَور ٩چ ثٽٖذجح، فُظ ثڅض ٌٖ يف ثِوڅز ثألمًنر ځج َ٪ٌٯ دجدلؤعٌَڄ وٙچج٧ ثحملضىي ثٽٌٵڂ ٍ يف رلجالس ٌن وثذبجهجس ځض٪وهر، ٱٺټ ځچٖب زلضىي يف أ ٌ فٶټ ٹجڃ َْضنوٿ أّپىدًج ځ٪ُچج ٽ٪ ٌٛ ثٽٲٺٌر وثَٚجٻ ثٽٌّجٽز ٽپؾڂهى ً ثدلْضهوٯ، وشلج ال ٕٸ أڃ ثٽٲتز ثدلْضهوٱز ٱتز ثٽٖذجح وثدلٌثهٶ ٽٺىڃ هيڇ ثألمًنر ص٪ضرب وّجةټ ثٽضىثٙټ ثالؽضڂج٩ ٍ ؽَء ال َضؾَأ ځڄ ثحلُجر ثٽُىځُز ثٽيت َْضقُټ دأ ٌ ٕٺټ ٹجڃ شلجًّز ٕؤوڃ ثحلُجر ځڄ هوهنج، ودجٽضجيل څالف٤ أڃ ثدلُوَج ثجلوَور ّجعلش ًُن ځڄ مالٻ ٙجڅ٪ ٍ ثحملضىي وثدلؤعٌَڄ يف مپٴ عٶجٱز ثٽٖهٌر ثدل٢پٶز ٩پ ً فْجح ثحلُجر ثٽٖنُٚز ثٽيت صچ٪ٺ ِ فضڂج ٩پ ً هوٿ ثٽٶُڀ ثالؽضڂج٩ُز وثدلذجها ثألمالٵُز وٹيث صٮ ثدلٲجهُڀ وثٽضىؽهجس ثٽٲٺٌَز وثٽٲپْٲُز. صٺڂڄ أعلُز هًثّز هيث ثدلىٝى٧ يف إعجًر ځْأٽز صأع ًن ٙچج٧ ثحملضىي ثٽٌٵڂ ٍ ٩پ ً ٩ٶىٻ ثٽٖذجح حبُظ ثڅضٌٖس ٥جهٌر ثٽٖ٪ى ً د٪وٿ ثٽٌٝج فُجٻ ظل٠ ثحلُجر ثالؽضڂج٩ُز ځٶجًڅز ځ٨ ځج َذوَه ثدلؤعٌَڄ وٙچج٧ ثحملضىي ځڄ فُجر ثٽٌٱجهُز وځْضىي ثدل٪ُٖز، شلج هٱ٨ دٮجٽذُز ثٽٖذجح وثدلٌثهٶ ٌن وفىت ٙٮج ً ثٽْڄ دضود ًن ځڄ أوٽُجةهڀ دجٽىٽىػ ثىل ځچٚجس ثٽضىثٙټ ث الؽضڂج٩ ٍ دٮُز ً ثٽٖهٌر وثحلٚىٻ ٩پ ً ثدلجٻ، وىٽٸ دبٖجًٹز فُجهتڀ ثٽٖنُٚز أو څ ٌٖ ځىث٨ُٝ وأٱٺج ً ال صٲُو ثجملضڂ٨ وال ثٽٲٌه ربش ّضج ً ځج َْڂ ً دٚچج٩ز زلضىي، وڅ٦ٌث حلٌَز ثٽ٢ٌؿ ثٽىثّ٪ز ٩پ ځْضىي ځىثٵ٨ ثٽضىثٙټ ثالؽضڂج٩ ٍ أٙذـ ثحملضىي ثٽٌٵڂ ٍ د ٌن ثإلٱجهر وثٽضٲجهز، ٱجِالٯ ځڄ ًن ٙچج٧ ثٽضٲجهز صٚوًوث صپٸ ثدلىثٵ٨ وػلٚووڃ ثدلال ٌَن ځڄ ثدلٖجهوثس ٩پ ً مالٯ ثٽٶچىثس ثٽض٪پُڂُز ثٽيت ځٖجهوثهتج ال صضن٢ ً ثِالٯ ىٽٸ څضُؾز ثٽٮ٢جء ثٽْپيب ثٽي ٌ ثمضٌٳ صٲٺ ثٽٖذجح، وځڄ ؽهز عجڅُز َضذ ٌن أڃ ٌٙث٩جس ثدلچضٌٖر وثجلٌثةڀ ثدلٌصذٺز يف فٴ ثدلؤعٌَڄ وثٽٚچج٧ ثحمل ضىي ٱُڂج دُچهڀ أٙذقش صٖٺټ ٩جځټ ثٽٖهٌر. ٩پ ً ٝىء هيڇ ثٽوًثّز ص٢ٌؿ إٕٺجٽُز ثٽضجٽُز: ثىل أ ٌ ځوي ؽلٺڄ ٝذ٠ زلضىي ثٽْىٕټ ځُوَج ٩پ ً ثٽچقى ثٽي ٌ َٞڂڄ ثحلٲج٣ ٩پ ً ثٽچ٦جٿ ثٽ٪جٿ وثِهثح ثٽ٪جځز دبٲهىځهج ثحلوَظ ثٽضٺچىٽىؽٍ؟ وٽالؽجدز ٩ڄ ثإلٕٺجٽُز أ٩الڇ صٶض ٍٞ دجٽٌٞوًر ثصذج ٧ ثدلچهؼ ثٽىٙٲ ٍ وثخل٢ز ثدلذُچز أهڅجڇ: ثدلذقظ ثألوٻ: ثٽچ٦جٿ ثٽ٪جٿ يف ثٽْىٕټ ځُوَج - ځٲهىٿ ٹالُّٺ ٍ دأ٭ٌث ٛ ؽوَور. ثدلذقظ ثٽغجين: ٩ىثځټ ثڅ٪ٺج ُ عٶجٱز ثٽْىٕټ ځُوَج ٩پ ً ثٽيوٳ ثٽ٪جٿ.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ ـــــــــــــــــ ـــــــــــ ـــــ ط. د. بومخيص أحالم – جامعة قشهطيهة 6 (اجلزائز) - 189 - املبحح األول: الهظام العام يف الشوطل ميديا - مفهوم كالسيلي بأغزاض جديدة ُّضڀ ثٽض٢ٌٳ يف هيث ثدلذقظ ثىل ځٲهىٿ ثٽچ٦جٿ ثٽ٪جٿ يف ثٽْىٕټ ځُوَج (ثدل٢پخ ثألوٻ)، وثأل٭ٌث ٛ ثحلوَغز ٽپچ٦جٿ ثٽ٪جٿ يف ثٽْىٕټ ځُوَج (ثدل٢پخ ثٽغجين). املطلب األول: مفه وم الهظام العام يف الشوطل ميديا إڃ ٭َو ثٽغىًر ثٽضٺچىٽىؽُج يف فُجر ثٽٲٌه ثالؽضڂج٩ُز ٭ًنس ثٽ٪وَو ځڄ ثدلٞجځ ٌن ال ُّڂج ثٽچ٦جٿ ثٽ٪جٿ، فُظ صى٨ّ ځٲهىٿ ثٽچ٦جٿ ثٽ٪جٿ أٹغ ٌ ځڄ ثٽْجدٴ يف ثٽى٠ّ ثٽٌٵڂٍ، وثڅضٶټ ځڄ ځٲهىځه ثٽٺالُّٺ ٍ ثىل ثدلٲهىٿ ثحلوَظ ٩رب ځىثٵ٨ ثٽضىثٙټ ثالؽضڂج٩ٍ، وهى ځج ٍثه إٕٺجٽُز ربوَو ځٲهىٿ ثٽچ٦جٿ ثٽ٪جٿ يف ځچٚجس ثٽضىثٙټ ثالؽضڂج٩ ٍ و٩الٵضه دبٖجه ًن ثدلُوَج ثجلوَور أو ٹڂج ٢َپٴ ٩پ ً صْڂُضهڀ دٚچج٧ ثحملضىي، و٩پُه ّچضىىل يف إ١ج ً هيث ثدل٢پخ ص٪ ٌَٰ ثٽچ٦جٿ ثٽ٪جٿ ثٽٺالُّٺٍ(ثٽٲ٧ٌ ثألوٻ)، وص٪ ٌَٰ ځىثٵ٨ ثٽضىثٙټ ثالؽضڂج٩ ٍ و٩الٵضه دٚچج٧ ثحملضىي (ثٽٲ٧ٌ ثٽغ جين)، وص٪ ٌَٰ ثٽچ٦جٿ ثٽ٪جٿ يف ځىثٵ٨ ثٽضىثٙټ ثالؽضڂج٩ ٍ (ثٽٲ٧ٌ ثٽغجٽظ). الفزع األو ل: تعزيف الهظام العام اللالسيلي ص٪و ٱٺٌر ثٽچ٦جٿ ثٽ٪جٿ ٱٺٌر ځٌڅز وثّ٪ز ال ؽلٺڄ ف ٌٚ ځٲهىځهج وىٽٸ ًثؽ٨ ٽچْذُز ثٽٲٺٌر و٩وٿ وؽىه ص٪ ٌَٰ ؽجځ٨ ذلج څجهُٸ ٩ڄ ثمضالٯ ثٽض٢ذُٶجس ثدلض٪پٶز هب ًٌ ج، ٱٶو وًهس ٩چهج ً ص٪ٌَٲجس ٱٶهُز وأم ٌ ي صٌَٖ٪ُز وأمٌي ٵٞجةُز، وهبيڇ ثدلچجّذز ٩ٌٯ ٩ذو ثٽٌٍثٳ ثٽٚچهى ثٽچ٦جٿ ثٽ٪جٿ ٩پ ً أڅه صپٸ ثٽٶىث٩و ثٽيت هتوٯ ثىل ربٶُٴ ثدلٚپقز ثٽ٪جځز ثٽيت ص٪پى ٩پ ځٚپقز ثألٱٌثه، وثٽيت َچذٮ ٍ ځٌث٩جهتج أو ثالصٲجٳ ٩پ ً ځچجهٞضهج 1 وث٩ضرب ٩ذو ثهلل ثٽ٪ضُيب ثٽچ٦جٿ ثٽ٪جٿ رلڂى٩ز ځڄ ثإلؽٌثءثس وثألفٺجٿ ثدلىٝى٩ز حلڂجَز ثجملضڂ٨ وربٶُٴ ثٽچٲ٨ ثٽ٪جٿ ً ٽه يف ثٽوڅُج وثِمٌر وثٽيت ال غلى ٍ ألفو سلجٽٲضهج أو ثّٶج١هج أو ص٪وَپهج أو ثالصٲجٳ ٩پ سلجٽٲضهج، 2 ٍ وځڄ ثدلچ٦ى ً ثٽٶٞجء صچؾو أڃ ثٽٶٞجء ثجلَثة ٌٌ صومټ دبىؽخ ٵٌث ً ٵٞجة يف ّچز 6880 و٩ٌٯ ثٽچ٦جٿ ثٽ٪جٿ أڅه رلڂى٩ز ثٽٶىث٩و ثٽالٍځز حلڂجَز ثٽْپڀ ثالؽضڂج٩ ٍ وثٽىثؽخ صىثٱٌهج ٹ ٍ َْض٨ُ٢ ٹټ ّجٹڄ شلجًّز فٶىٵه ثٽُْجُّز ٩رب ثٽضٌثح ثٽى١ين يف إ١ج ً فٶىٵه ثدلٌٖو٩ز 3 ، أځج ٩ڄ ځىٵ ٰ ثٽض٨ٌَٖ خبٚى ٗ ځٲهىٿ ثٽچ٦جٿ ثٽ٪جٿ ٩ڂىځج صلوڇ مل َضچجوٻ هيڇ ثٽچٶ٢ز ٽٺچه إٔج ً ثىل ٱٺٌر ثٽچ٦جٿ ثٽ٪جٿ يف ثٽٺغ ًن ځڄ ثحمل٢جس وثدلىث٨ٝ ثٽٶجڅىڅُز، فُظ ث٩ضرب ثدل٧ٌٖ ثجلَثة ٌٌ ثٽچ٦جٿ ثٽ٪جٿ أفو ثٽٌٖو ٟ أو ثٽٞىثد٠ ثٽٶجڅىڅُز ثٽيت َض٪ ٌن صىثٱٌهج ٩چو ص٢ذُٴ صبپز ځڄ ثدلْجةټ ثٻ ٵجڅىڅُز الُّڂج ثٽ٪ٶىه وثالٽضَثځجس فُظ وًه ٩پ ً ّذُټ ثدلغجٻ يف ثٽ ٌَٖ٪ز ثٽ٪جځز ثدلجهر 81 وثدلجهر 84 أڅه َضٌصخ ثٽذ٢الڃ ثدل٢پٴ ؽَثء سلجٽٲز أفوي أًٹجڃ ثٽ٪ٶو (ثحملټ وثٽْذخ) دلٶضُٞجس ثٽچ٦جٿ ثٽ٪جٿ وثِهثح ثٽ٪جځز، وٵو أٹو ىٽٸ يف ثٽ٪وَو ځڄ ثدلىث١ڄ ثٽٶجڅىڅُز. 4
إطلالية تلزيص فلزة الهظام العام يف الشوطل ميديا لدى صانعي احملتوى ــــــــــــــــــــــــــ ـــــــ ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ ـــ - 190 - ٰ ٱُذوو ؽپُج أڃ ٱٺٌر ثٽچ٦جٿ ثٽ٪جٿ ٱٺٌر ٵجةڂز ٩پ ً ٩چج ٌٙ وأ ِّ وځ٪ج ًَن زبض پ دجمضالٯ ثٽٲٺ ٌ وثٽچهؼ ثٽْجةو يف ثجملضڂ٨، ٽيٽٸ ص٪وهس ثٽض٪ج ًَٰ ثخلجٙز دجٽچ٦جٿ ثٽ٪جٿ ځڄ ؽجڅخ ثٽٲٶه وثٽٶٞجء وثٽض٨ٌَٖ، ٽٺڄ َالف٤ أڃ ؽپهج َهوٯ ثىل ربٶُٴ ثالّضٶٌث ً وٝڂجڃ ثألځڄ ثالؽضڂج٩ ٍ دٺټ ځٶجَُْه، ودپى٫ أًٵ ً ځٌثصخ ځٚجحله ثحلُىَز وثجلىهٌَز. 5 وثجلو ٌَ دجٽضچىَه أڃ ثٽض٨ٌَٖ ثجلَثة ٌٌ ٱ٪ال ث٩ضرب ٱٺٌر ثٽچ٦جٿ ثٽ٪جٿ وثِهثح ثٽ٪جځز ځڄ ثدلْجةټ ثجلىهٌَز ثٽيت ال دو ځڄ ځٌث٩جهتج ٩چو صچٲُي ثالٽضَثځجس ثدلوڅُز ٽٺڄ مل ػلوه ١ذُ٪ز ثدلىث٨ُٝ ثٽيت سبغټ ثٽچ٦جٿ ثٽ٪جٿ. الفزع الجاني: تعزيف مواقع التواصل االجتناعي وعالقتها ب صانعي احملتوى ً فٶٶش ځىثٵ٨ ثٽضىثٙټ ثالؽضڂج٩ ٍ ٵٲَر څى٩ُز يف رلجٻ ثٽضىثٙټ وصذجهٻ ثدلپٲجس وثٽٚى وثٽٲُوَىهجس، وثڅٖجء ثدلووڅجس ثالٽٺضٌوڅُز وإؽٌثء ثحملجهعجس ثٽٲىًَز وثًّجٻ ثٽٌّجةټ ثٽچُٚز وثٽٚىصُز، وڅضُؾز دلج صٶوځه ځچٚجس ثٽضىثٙټ ثالؽضڂج٩ ٍ ځڄ موځجس أٙذقش سبغټ ثٽىُّپز ثألّجُّز دل ٍ ضجد٪ز ثألمذج ً وثألفوثط وثدل٪پىځجس ثٽٲىًَز وسلضپ ٰ ثٽض٢ىًثس ثدلجّز دججلجڅخ ثالؽضڂج٩ ٍ وثالٵضٚجه ٌ وثٽُْجٍّ، فُظ ٕٺپش ظل٢ج فوَغج ځڄ أظلج ٟ ثٽضىثٙټ ثالؽضڂج٩ وو٢ُّج ثؽضڂج٩ُج ٱ ٌٛ څٲْه دٶىر يف ثحلُجر ثالؽضڂج٩ُز. َٶٚو دبىثٵ٨ ثٽضىثٙټ ثالؽضڂج٩ ٍ دٌڅجځؼ َْضنوٿ ٽذچجء رلض ڂ٪جس ٩پ ً ٕذٺز ثألڅضٌڅُش أَڄ ؽلٺڄ ٽألٱٌثه أڃ َضٚپىث دذ٪ٞهڀ ثٽذ٪ ٜ أل٭ٌث ٛ ځضچى٩ز، 6 شلج َ٪ين أڃ ٕذٺز ثألڅضٌڅش وثٽغىًر ثٽضٺچىٽىؽُج يف رلجٻ صٺچىٽىؽُج ثال٩الٿ وثالصٚجٻ أڅٖأس ٽپٲٌه فُجر ثٱضٌثُٝز َضڀ شلجًّضهج ٩ڄ ١ٌَٴ وُّپز ص٪ٌٯ دىّجةټ ثٽضىثٙټ ثالؽضڂج٩ ٍ ثىل ؽجڅخ ثحل ُجر ثٽىثٵ٪ُز ثدلپڂىّز ثحملْىّز، وځڄ إٔه ٌ هيڇ ثٽربثځؼ ثٽيت فٶٶش ٕ٪ذُز يف صى١ُو ثٽ٪الٵجس ثالؽضڂج٩ُز ځىٵ٨ ثٽٲ ُِ دىٷ face book'' '' ٌ وثٽضىَض twitter'' '' وٽُچٺوڃ linckdin'' '' ، وٹيٽٸ صىؽو ٕذٺجس ځٖجًٹز ثٽىّجة٠ ٹجٽُىصىح أو ثألڅْضٮٌثٿ ، فُظ َْضنوٿ ثألٱٌثه هيڇ ثألمًنر ٵٚو ځٖجًٹز زلضىي ځ٪ ٌن ځ٨ ځضجد٪ُهڀ أو ثدلْضنوځ ٌن ذليڇ ثٽض٢ذُٶجس، وڅ٦ٌث ٽضچجځ ٍ ٵوًثس ځچٚجس ثٽضىثٙټ وص٢ىًهج ثٽ٨ٌَْ ؽ٪پهج صپ٪خ هوًث ًةُُْج يف دچجء رلضڂ٨ ځضق ٌٞ ځضٶوٿ َچڂى دچڂى ثدل٪جًٯ وثدل٪پىځجس ثدلضٺجعٌر يف ثٽذُتز ثالٱضٌثُٝز، أ و صٺىَڄ ٕذجح ه ٔ ال ٌَث٩ ٍ ثٽٶُڀ ثألمالٵُز وال َ٪ضٌٯ دجدلذجها ثالؽضڂج٩ُز ثٽٌثٵُز، وثٽ٪پز يف ىٽٸ أڃ ځج َضڀ ٩ٌٝه ٩پ ً سلضپ ٰ ٙٲقجس ثٽٲ ُِ دىٷ أو ثحملضىَجس ثدلؤعٌر وثٽٲج٩پز ٩پ ً ثألڅْضٮٌثٿ أو ثٽٲُوَىهجس ثدلچضٌٖر ٩پ ً ثٽُىصىح ٹپهج أٝقش صْجهڀ يف صٌدُز ثٽچٔء وصٲ٪ُټ ١جٵ جهتڀ وصچڂُز ٵوًثهتڀ وځىثهذهڀ، وهٽُټ ىٽٸ أڃ ثدلْضهپٸ ثالٽٺضٌوين َٶ ٍٞ أوٵجس ١ىَپز يف ځىثٵ٨ ثٽضىثٙټ ثالؽضڂج٩ ٍ د٪ُوث ٩ڄ ثحلُجر
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ ـــــــــــــــــ ـــــــــــ ـــــ ط. د. بومخيص أحالم – جامعة قشهطيهة 6 (اجلزائز) - 191 - ً ثٽىثٵ٪ُز ځ٨ أٱٌثه ثألٌّر أو ثألٙوٵجء أو شلجًّز ثألڅ٢ٖز ثٽٌَجُٝز يف أوٵجس ثٽٲٌث٫، و٩پ هيث ثٽچقى ٱٌٝش ځىثٵ٨ ثٽضىثٙټ ثالؽضڂج٩ ٍ وثٵ٪ج ؽو َوث َؤځڄ ده ثٽٖذجح وثجلُټ ثٽٚج٩و 7 ً ودجدلچجّذز إىث ٹجڃ دلچٚجس ثٽضىثٙټ ثالؽضڂج٩ ٍ هوًث فجمسج يف صٮ ًُن دچُز ثحلُجر ثالؽضڂج٩ُز وظل٠ ثدل٪ُٖز، وصٮ ًن ثٽضىؽه ثٽٲٺ ٌٌ ٽوي ٭جٽذُز ثٽٖذجح، څضُؾز دلج َ٪ ٌٛ ٩پ ٕجٕز ثذلجص ٰ وؽهج ٍ ثحلجّىح ځڄ ځٮٌَجس صوٱ٨ دجدلْضهپٸ ثالٽٺضٌوين دجٽىٽىػ ثىل ځچٚجس ً ثٽضىثٙټ ثالؽضڂج٩ ٍ الٕ٪ىًَج، ٱڂج دجٽٸ دبج َٚچ٪ه ځؤع ٌٌ ثٽْىٕټ ځُوَج ٩پ ً ص٢ذُٴ ثألڅْضٮٌثٿ وثٽضُٸ صىٷ وثٽُىصىح، وشلج ال ٕٸ أڃ هيڇ ثدلىثٵ٨ ّج٩وس ٙچج٧ ثحملضىي ٩پ صٶومي زلضىَجس هوڃ ثألمي دب٪ج ًَن أو ٝىثد٠ صچ٦ڀ ٩ڂپُز ٙچج٩ز زلضىي زلضٌٿ وٵُڀ َٲُو ث جملضڂ٨ صب٪جء، ٱڂچهج زلضىَجس صٲُو أدچجء ثجملضڂ٨، ٽٺڄ أ٭پذهج ځج ػل٢ڀ وَٲْو ځچ٦ىځز ثٽٶُڀ ثالؽضڂج٩ُز، صذ٪ج ٽيٽٸ ؽلٺڄ ثٽٶىٻ أڃ ثدلْج ُ دئفوي ٩چج ٌٙ ثٽٶُڀ ثالؽضڂج٩ُز، َؤه ٌ فضڂج ثدلْج ُ دأ ِّ ثٽچ٦جٿ ثٽ٪جٿ وثِهثح ثٽ٪جځز ودجدلٲهىٿ ثٽٶجڅىين أڃ ثٽْپىٹجس ثٽٖجة٪ز يف ځچٚجس ٍٝ ثٽضىثٙټ ثالؽضڂج٩ ٍ وثٽيت أٙذقش ّپىٹجس ځ٪ضجهر و٩ٌٱُز ځڄ ٕأهنج أڃ صوٳ څجٵى ُ ثخل٢ ٌ يف صچٖتز رلضڂ٨ ه ٔ ٱذهيث ثٽٚوه ٹچج أځجٿ ؽٌؽلز ثدلْج ُ دجحلٴ ثٽ٪جٿ يف ثٽ٪جمل ثالٱضٌث ٌن إٔنجٙهج ځؤ ٍّْ ثٽٌٖٹجس ثٽٺربي دجٽوًؽز ثألوىل وٙجڅ٪ ٍ ثحملضىي وثدلؤعٌَڄ، و٩پُه َپَٿ ثألمي د٪ ثال٩ضذج ً ١ذُ٪ز ثحملضىي ثٽٌٵڂ ٍ ثٽٲج٩ټ وثٽوث٩ڀ يف ثدلُوَج ثجلوَور وځوي صأعًنڇ ٩پ ً ثٽى٠ّ ثالؽضڂج٩ ٍ ٩پ ً صب٨ُ ١ذٶجصه. الفزع الجالح: تعزيف الهظام ا لعام يف مواقع التواصل االجتناعي ًن وثٽضوثد ثٽٞىثد٠ ځڄ صبپز ً أڅه ٍ ٩پ ثٽٺالُّٺ دبٲهىځه ثٽ٪جٿ ثٽچ٦جٿ َ٪ٌٯ ثالفضٌثٍَز ثٽ يت صضنيهج ّپ٢جس ثٽٞذ٠ ثإلهث ًٌ ٽپقٲج٣ ٩پ ً ثألځڄ ثٽ٪جٿ وثٽٚقز ثٽ٪جځز وثٽْٺُچز ثٽ٪جځز 8 ، ٭ ًن أڃ هيث ثدلٲهىٿ صى٨ّ ٽوًؽز أڅه همټ يف ثٽىثٵ٨ ثالٱضٌث ٍٝ ٱأٙذـ ثألٱٌثه حبجؽز ځجّز يف ضبجَز فٶُٶُز وثفضٌثٍَز، ٽپقٲج٣ ٩پ ً ثألځڄ ثٽ٪جٿ ثدل٪پىځجيت وثالٱضٌث ٍٝ يف صب٨ُ ثجملجالس وٹيث ثٽٚقز ثٽ٪جځز ثالٱضٌثُٝز وثٽْٺُچز ثٽ٪جځز ثالٱضٌثُٝز مجٙز دجٽچْذز ٽألٱٌثه ثٽيَڄ َٶ٢چىڃ يف ځوڃ ىٹُز ص٪ضڂو يف أد٠ْ ٕؤوڃ فُجهتج ٩پ ً ثٽىثٵ٨ ثالٱضٌثٍٝ، وځڄ هچج َضقضڀ أڃ صٺىڃ ځ٪٢ُجهتڀ ودُجهتڀ ثٽٖنُٚز دُو ځچٚجس ًٵڂُز وص٢ذُٶجس ْ ىٹُز، وثالځ ٌ ال َغ ًن ثٕٺجال دجٽچ ذز ٽألٱٌثه ثٽ٪جه ٌَن دٶو ً ځج َض٪پٴ دٚچج٧ ثحملضىي أو ٹڂج ٢َپٴ ٩پ ً صْڂُضهڀ دجدلؤعٌَڄ ثٽي ٌ َ٪ووڃ يف فٺڀ ځٖجه ًن ثحملضىي ثٽٌٵڂٍ، ٱٲ ٍ هيث ثٽٚوه ثدلْأٽز ربضجػ ثىل صوثد ًن مجٙز ٽپقٲج٣ ٩پ ً ثٽچ٦جٿ ثٽ٪جٿ ىٽٸ ألڃ صأعًنهڀ َٶ٨ ٽ ُِ ٩پ ً ٱٌه د٪ُچه أو رلڂى٩ز د٪ُچهج دټ َٖڂټ ٩و هث ځ٪ضربث ځڄ ثألٱٌثه َٚټ ثىل ثدلال ٌَن وال َٶض ٌٚ ٩پ ً ثحلووه ٌَٰ ثإلٵپُڂُز ٽپووٽز ٱٶ٠ دټ ؽلضو صأعًنهڀ ٽُٺىڃ ٩جدٌث ٽپقووه، وځڄ هيث ثدلچ٢پٴ ؽلٺڄ ص٪
إطلالية تلزيص فلزة الهظام العام يف الشوطل ميديا لدى صانعي احملتوى ــــــــــــــــــــــــــ ـــــــ ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ ـــ - 192 - ثٽچ٦جٿ ثٽ٪جٿ يف ثٽْىٕټ ځُوَج ٩پ ً أڅه صپٸ ثٽٶىث٩و ثٽيت صٖٺټ ُّجّز ثخلٚىُٙز يف ثٽىثٵ٨ ً ثالٱضٌث ٍٝ وثٽيت َچذٮ ٍ ثحلٲج٣ ٩پُهج يف ځىثٵ٨ ثٽضىثٙټ ثالؽضڂج٩ٍ، وصْ٪ ً ٽپقٲج٣ ٩پ ثخلٚى ٗ ثألځڄ ثٽ٪جٿ ثدل٪پىځجيت وثِهثح ثٽ٪جځز. املطلب الجاني: أغزاض الهظام العام يف الشوطل ميديا ٰ إڃ أ٭ٌث ٛ ثٽچ٦جٿ ثٽ٪جٿ يف ځىثٵ٨ ثٽضىثٙټ ثالؽضڂج٩ ٍ ٽوي ٙچج٧ ثحملضىي زبضپ ًثمضالٱًج ٹغًنًث ٩ڄ ثأل٭ٌث ٛ ثٽٺالُّٺُز ثدل٪ٌوٱز ّجدٶج، و٩پ ً هيث ثألّج ُ ُّضڀ ثٽض٪ٌٯ ٩پ ثأل٭ٌث ٛ ثٽٺالُّٺُز يف ثٽٲ٧ٌ ثألوٻ وثأل٭ٌث ٛ ثحلوَغز يف ثٽىثٵ٨ ثالٱضٌث ٍٝ ٩جځز وځىثٵ٨ ثٽضىثٙټ ثالؽضڂج٩ ٍ مجٙز يف ثٽٲ٧ٌ ثٽغجين. الفزع األول: أغزاض الضبط اإلداري اللالسيلية ٖ صض٪وه أ٭ٌث ٛ ثٽٞذ٠ ثإلهث ًٌ ثٽٺالُّٺُز ٽض ڂټ ثألځڄ ثٽ٪جٿ وثٽْٺُچز ثٽ٪جځز وثٽٚقز ثٽ٪جځز وثِهثح ثٽ٪جځز وثٽٌوڅٴ وثجلڂجٻ، وٹپهج مت ثالصٲجٳ ٩پ ً أهنج أ٭ٌث ٛ صْ٪ ً ثٽووٽز ٚ٘ ٽپقٲج٣ ٩پُهج فٲج٥ج ٩پ ً ثٽچ٦جٿ ثٽ٪جٿ ځڄ مالٻ ثزبجى صوثد ًن وٵجةُز ثفضٌثٍَز مت ٝذ٢هج دبىؽخ څٚى ٗ صٌَٖ٪ُز وصچ٦ُڂُز ٩پ ً فْخ ثجملجٻ أو ثٽضن ثٽي ٌ ؼل ٘ ّپ٢جس ثٽٞذ٠ وه ٍ ٩پ ً ثٽضىثٻ: أوال - األمو العام: َٶٚو دجٽچ٦جٿ ثٽ٪جٿ أو ثٽْالځز ثٽ٪جځز ثفوي ځ٦جه ٌ ثٽچ٦جٿ ثٽ٪جٿ يف رلجٻ ثٽٞذ٠ ثإلهثًٌ، ٽُْىه ثألځڄ وثألځجڃ ٩پ ً فُجر ثٽٲٌه و٩پ ً ځجٽه وأهپه وشلضپٺجصه ځڄ م٢ ٌ ثال٩ضوثء، 9 ًن وربٶُٶج ذليث ثذلوٯ يف ثٽ٦ٌوٯ ثٽ٪جهَز وثالّضغچجةُز، صٶ٨ ځْؤوٽُز ثإلهثًر يف صىٱ ثإلځٺجڅُجس ثٽذٌَٖز وثدلؤّْجصُز وثِٽُز، ٱٞال ٩ڄ ثزبجى ٹجٱز ثإلؽٌثءثس وثٽضوثد ًن ثٽىٵجةُز دلىثؽهز سلضپ ٰ ثألم٢ج ً ثٽىثٵ٪ز أو ثحملضڂپز ثٽىٵى٧، 10 ٹڂج هى ثحلجٻ دجٽچْذز ٽوو ً ثٽذپوَز وث ٽىالَز وٱٶج ٽپٶجڅىڃ 66 - 62 ، وثٽٶجڅىڃ 60 - 21 ًن ، ٹؾهز ٝذ٠ ثهث ًٌ زلپ ٍ أڃ صضني ثٽضوثد ثالفضٌثٍَز ثٽالٍځز ٽُٚجڅز وضبجَز ثألځڄ ځڄ مالٻ صچ٦ُڀ ثالؽضڂج٩جس وثٽْه ٌ ٩پ ً صچ٦ُڀ ځ٦جهٌثس ٩ڂىځُز ّپڂُز. ثانيا - الصحة العامة: ځڄ أهڀ ثدلْؤوٽُجس ثٽيت صٶ٨ ٩پ ً ٩جصٴ ثٽْپ٢ز ثٽ٪جځز ً ثحلٲج٣ ٩پ ً ٙقز أٱٌه ثجملضڂ٨ ځڄ م٢ ٌ ثألځٌث ٛ دبٶجوځز ثألّذجح ځڄ دُچهج ثحملجٱ٦ز ٩پ ً ّالځز ځُجڇ ثٽٌٖح، وثحلٲج٣ ٩پ څ٦جٱز ثٽذُتز وځٌثٵذز ٙالفُز ثأل١٪ڂز ثدل٪ور ٽپذ٨ُ، وځٺجٱقز ثألودتز وثألځٌث ٛ ثدل٪وَز، 11 وٵو ثٍهثه ثهضڂجٿ ثٽْپ٢ز ثٽ٪جځز دجحلٲج٣ ٩پ ً ثٽچ٦جٿ ثٽ٪جٿ يف ځ٦ه ٌ ثٽٚقز ثٽ٪جځز مٚىٙج ً يف ثٽٲضٌثس ثألمًنر ثٽيت ٩ٌٱش ثڅضٖجًث وثّ٪ج ٽألځٌث ٛ وثألودتز ثدل٪وَز إڃ مل څٶټ ٵجصپز، ٱ٪پ
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ ـــــــــــــــــ ـــــــــــ ـــــ ط. د. بومخيص أحالم – جامعة قشهطيهة 6 (اجلزائز) - 193 - ّذُټ ثدلغجٻ ثزبيس ٹجٱز هوٻ ثٽ٪جمل وځچهج ثجلَثة ٌ صبپز ځڄ ثإلؽٌثءثس وثٽضوثد ًن ځچهج وٵجةُز وأمٌي ٩الٵُز ٵٚو صٲجه ٌ څٶټ ودجء ثٽٺىٱُو 68 يف ثٽْچىثس ثٽٲج١ًز، فُظ دوث ىٽٸ ځڄ مالٻ ٭پٴ ًفالس ثٽْٲ ٌ ځج د ٌن ثٽووٻ وٱ ٌٛ ثحلؾ ٌ ثٽٚقٍ، وثٽَثٿ صوثد ًن ثٽضذج٩و ثجلْو ٌ و٭ًنهج ځڄ ثإلؽٌثءثس ثذلجهٱز حلڂجَز أٱٌثه ثجملضڂ٨ ځڄ ثٽىدجء ثٽٶجصټ. ثالجا - الشليهة العامة: إڃ ثخلپىر وذلووء ځڄ ثدل٦ه ٌ ثٽضٶپُو ٌ ٽپچ٦جٿ ثٽ٪جٿ ثٽي ٌ َذوو يف ٱٺٌر ثٽْٺُچز ثٽ٪جځز، فُظ َٶٚو دجٽْٺُچز ثٽ٪جځز ثٽ٪چ ٌٚ ثألّج ٍّ أو ثذلوٯ ثدلذضٮ ً ربٶُٶه ځڄ ٵذټ ّپ٢جس ثٽٞذ٠ ثإلهث ًٌ ځچ٪ج ٹټ ثٽْپىٹُجس ثٽيت ځڄ ٕأهنج أڃ ذب٪ټ فُجر ثٽٲٌه يف ٱى ًٝ وٝىٝجء، ٱڂڄ فٴ ثٽٲٌه أڃ َ٪ ُٔ يف ّٺُچز وًثفز د٪ُو ٩ڄ ثدلٞجَٶجس ثخلجًؽُز وثٽٞؾُؼ ثدل ًن ٩َؼ، وٽضقٶُٴ ىٽٸ ٌ ال دو ځڄ ّپ٢جس ثٽٞذ٠ أڃ ربوه ١ذُ٪ز ثدلٞجَٶجس ثدلٶذىٽز يف ثٽچهج ً أو ثٽپُټ وثدلٞجَٶجس ثٽٮ ثدلٶذىٽز يف أوٵجس وأځجٹڄ ځ٪ُچز وىٽٸ ص٢ذُٶج دلج هى ځچ٦ڀ يف ثدلٌّىٿ ثٽضچٲُي 84 - 683 . 12 رابعا - اآلداب العامة: سبغټ ثِهثح ثٽ٪جځز ؽَء ځڄ ثٽچ٦جٿ ثٽ٪جٿ يف ٵجڅىڃ ٹټ هوٽز، فُظ صأيت أعلُز ثِهثح ثٽ٪جځز يف زلجٱ٦ضهج ٩پ ً ثجملضڂ٨ وثحلو ځڄ ثضلالٽه، وثڃ ٹجڅش ثدلٲجهُڀ د ٌن ثٽچ٦جٿ ثٽ٪جٿ وثِهثح ثٽ٪جځز زبضپ ٰ ٱجدلٶجٙو صٖضٌٷ يف ثفضٌثٿ ثٽٶُڀ ثألمالٵُز ثٽذچجءر جملضڂ٨ څجٱ٨، وثألٹغ ٌ ځڄ ىٽٸ أڃ ثذلوٯ ثدلىفو دُچهڂج هى صٲُٞټ ځٚپ قز ثجملضڂ٨ ٩پ ً ځٚپقز ثٽٲٌه دب٪ىن ثدلٚپقز ثٽ٪جځز ٩پ ً ثدلٚپقز ثخلجٙز ٝڂجڅج ٽپض٪ج َٔ وربٶُٴ ثٽْپڀ ثدلوين. 13 خامشا - الزونق واجلنال: ً ثجلڂجٻ ثٽ٪ڂٌثين َٖٺټ أًٵ ً وأمس ً ٩چج ٌٙ ثٽچ٦جٿ ثٽ٪جٿ، شلج َچ٪ٺ ِ إغلجدج ٩پ ضبجَز ثٽذُتز ثٽ٪ڂٌثڅُز يف إ١ج ً ثٽضچڂُز ثدلْضوثځز ځڄ ؽهز ، وځڄ ؽهز عجڅُز َ٪ضرب ثٽٌوڅٴ وثجلڂجٻ ثٽ٪ڂٌثين ثدلٌآر ثٽ٪جٹْز دلْضىي ثٽض٢ى ً ثحلٞج ًٌ ٽپووٽز، ٽيث َضقضڀ ٩پ ً ّپ٢جس ثٽٞذ٠ ثٽ٪ڂٌثين ثٽض٢ذُٴ ثٽٲ٪پ ٍ ٽٶىث٩و ثٽضهُتز وثٽض٪ڂ ًن وزلجوٽز صٲجه ٌ ثخلٌوٵجس ثدلجّز دجٽذُتز وصچڂُضهج ثدلْضوثځز. 14 وثجلو ٌَ دجٽيٹ ٌ ٱُڂج ؼل ٘ هيڇ ثأل ٭ٌث ٛ أڃ ٩ڂپُز ثحلٲج٣ ٩پُهج صٺىڃ زلووهر ٝڂڄ ثٽچ٢جٳ ثإلٵپُڂ ٍ ٽپووٽز، ويف إ١ج ً ثٽض٨ٌَٖ وثٽضچ٦ُڀ ثدل٪ڂىٻ هبڂج علج ثٽچٚى ٗ وثٽچجٱي دجٽووٽز ٱٶ٠ ال ٭ًن، ٽيث يف ّذُټ ثحلٲج٣ ٩پ ً أ٭ٌث ٛ ثٽچ٦جٿ ثٽ٪جٿ ثٽٺالُّٺُز وثٽْجٽٲز ثٽيٹ ٌ َضڀ ثزبجى صوثد ًن زلوهر ٹجٽٮپٴ ثإلهث ًٌ وثحلؾ ٌ ثٽٚق ٍ وثدلچ٨ ځڄ ثٽْٲ ٌ وّقخ ثٽٌم ٘ وإٽٮجء ثال٩ضڂجه و٭ًنهج ځڄ ثٽضوثد ًن ثحملْىّز ثدلپڂىّز.
إطلالية تلزيص فلزة الهظام العام يف الشوطل ميديا لدى صانعي احملتوى ــــــــــــــــــــــــــ ـــــــ ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ ـــ - 194 - الفزع الجاني: أغزاض ا لضبط اإلداري االفرتاضية احلديجة ًٕ ً ثصْ٪ش ٭جَجس ثٽٞذ٠ ثإلهث ًٌ ثٽضٶپُوَز ٽضٖڂټ أ٭ٌث ٛ وأهوثٯ فوَغز صضڂج وثدلْضؾوثس ثدلجّز دجٽووٽز ٩ڂىځج وثحلُجر ثالؽضڂج٩ُز مٚىٙج، و٩پ ً هيث ثألّج ُ صضؾپ أ٭ٌث ٛ ثٽٞذ٠ ثإلهث ًٌ ثالٱضٌثُٝز يف ٕٺپهج ثحلوَظ دجألځڄ ثٽ٪جٿ ثٽُْربثين ثدل٪پىځجيت وثِهثح ثٽ٪جځز ثالٱضٌثُٝز، وؽلٺڄ ص٪ٌَٲهج ٩پ ً ثٽچقى ثٽضجيل: أوال - األمو العام الشيرباني: َ٪ضرب ځٲهىٿ ثألځڄ ثالؽضڂج٩ ٍ ځٲهىٿ هَچجځُٺ ٍ ال ؽلٺڄ ربٶُٶه دٺذْز ًٍ أو ؽٌر ٵپڀ، دټ هى ځْأٽز زب٨ٞ ٽٶىثڅ ٌن ثٽضٮ ًُن ثالؽضڂج٩ ٍ وثٽُْج ٍّ وثالٵضٚجهٌ، ٱهيث َوٻ ٩پ ً أڃ ثألځڄ ثالؽضڂج٩ ٍ ځض٪وه ثألد٪جه، ورب ٶٶه َ٪و ربٶٴ ثألځڄ وثٽ٢ڂأڅُچز وثالّضٶٌث ً ثٽچٲ ٍْ وثالٹضٲجء ثدلجه ٌ ألٱٌثه ثجملضڂ٨ ځڄ فجؽجس ٭يثةُز وٙقُز وصٌٱُهُز، 15 ٱپپىهپز ثألوىل ٹجڃ َذووث أڃ ثألځڄ ثالؽضڂج٩ ٍ ځٌصذ٠ دجٽْپڀ ثدلوين وثٽض٪ج َٔ وثالّضٶٌث ً يف ٕىت ؽىثڅذه، ٽٺڄ ٩چو ٭َو ثٽىّجةټ ثالٽٺضٌوڅُز وثٽض٢ذُٶجس ثٽيٹُز فُجصچج ثالؽضڂج٩ُز وثٽُىځُز، وٹيث يف ٥ټ ثٽضىؽه ثٽوويل ضلى ثحلٺىځز ثالٽٺضٌوڅُز أٙذقش ٵُٞز ثألځڄ ثدل٪پىځجيت ثٽُْربثين ځڄ ثٽضقوَجس ثٽٺربي ٩پ ً ثٽٚ٪ُو ٌ ثٽوويل وثإلٵپُڂٍ، و٩پ ً هيث ثٽچقى ٱٶو أٙذـ َٖٺټ ثألځڄ ثدل٪پىځجيت ثٽُْربثين ًٹڄ ځڄ ثألًٹجڃ ثجلىهٌَز ٝڂڄ ث دلچ٦ىځز ثألځچُز ثدل٪جٌٙر، 16 ٌَٰ فُظ ؽلٺڄ ص٪ ثألځڄ ثٽُْربثين ثڅ٢الٵج ځڄ أهوثٱه دأڅه ثٽچٖج ٟ ثٽي ٌ َؤځڄ ضبجَز ثدلىثًه ثٽذٌَٖز وثدلجٽُز، ثدلٌصذ٢ز دضٶچُجس ثال٩الٿ وثالصٚجٻ، وَٞڂڄ إځٺجڅجس ثحلو ځڄ ثألٌٝث ً وثخلْجة ٌ ثٽيت صضٌصخ فجٻ ربٶٴ ثدلنج١ ٌ وثٽضهوَوثس، ٹڂج أڅه َ٪ُو إ٩جهر ثحلجٻ ثىل ځج ٹجڃ ٩پُه ٵذټ وٵى٧ ثحلجهعز دأ٧ٌّ وٵش وځ٪ججلز ثألٌٝث ً أو ثٽ٪٢خ هوڃ أڃ صضقىٻ صپٸ ثألٌٝث ً ثىل مْجة ٌ هثةڂز، 17 ً دچجء ٩پ ً ځج ؽجء يف ثٽض٪ ٌَٰ أڃ ثألهوثٯ ثدل٢ٌْر ٽپچ٦جٿ ثٽ٪جٿ يف ٙىًصه ثحلوَغز صٺڂڄ يف ثزبجى رلڂى٩ز ځڄ ثألهوثس وثٽُْجّجس وثدلٲجهُڀ ثأل ځچُز وثٽٞڂجڅجس ثألځچُز وثدلذجها ثٽضىؽُهُز ځڄ ثدلنج١ ٌ ثحملوٵز دجدل٪پىځجس وځ٪ججلضهج وثإلؽٌثءثس وثالّض٪جڅز دأٱٞټ ثدلڂجًّز وٝڂجڃ ثٽضٶچُجس ثٽيت ؽلٺڄ ثّضنوثځهج حلڂجَز ثٽذُتز ثالٽٺضٌوڅُز وصچ٦ُڀ أٙىٻ ثدلْضنوٿ، 18 صٺپ ٰ هبجصه ثدلهجٿ ؽهجس أو ځؤّْجس ځ٪چُز دجحلٲج٣ ٩پ ً ثخل ٚىُٙز ثدل٪پىځجصُز دبج ػلٶٴ ثألځڄ ثٽُْربثين يف ثٽذُتز ثالٱضٌثُٝز، الُّڂج يف ىٽٸ ثٽوًٷ ثٽى١ين وثدلوٌََز ثٽ٪جځز ٽألځڄ ثٽى١ين، ٹؾهج ٍ أځين هثمپ ٍ ځضن ٚ٘ دبضجد٪ز ثجلٌثةڀ ثالٽٺضٌوڅُز ثٽيت هتوه فُجر ثٽٲٌه ٩جځز وثّضٶٌث ً ثجملضڂ٨ ٍ مجٙز يف ثٽذُتز ثٽٌٵڂُز، وڅضُؾز ٽضچجځ ثال٩ضوثء ٩پ ً فُجر ثٽٲٌه دإٔٺجٻ سلضپٲز ثّضٲقټ ثدل٧ٌٖ ثجلَثة ٌٌ ٹٮًنڇ ځڄ صٌَٖ٪جس ثٽووٻ ثألمٌي يف ثڅٖجء ځؤّْجس أٹغ ٌ زبٚٚج وص٪ڂٶج يف رلجٻ صٺچىٽىؽُج ثال٩الٿ وثالصٚجٻ، فُظ أڅٖأس ثذلُتز ثٽى١چُز ٽپىٵجَز ځڄ صٺچىٽىؽُج ثال٩الٿ
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ ـــــــــــــــــ ـــــــــــ ـــــ ط. د. بومخيص أحالم – جامعة قشهطيهة 6 (اجلزائز) - 195 - وثالصٚجٻ وځٺجٱقضهج يف ّچز 0228 دبىؽخ ثٽٶج څىڃ 28 - 23 ، وصپضهج د٪و ىٽٸ ٩ور هُتجس ځڄ دُچهج ثٽْپ٢ز ثٽى١چُز حلڂجَز ثدل٪٢ُجس ىثس ثٽ٢جد٨ ثٽٖن ٍٚ دبىؽخ ثٽٶجڅىڃ 68 - 21 ، وٹيث ثدلچ٦ىځز ثٽى١چُز ألځڄ ثألڅ٦ڂز ثدل٪پىځجصُز وٱٶج ٽپٶجڅىڃ 02 - 21 . ٱقْخ ثٽضىؽه ثحلوَظ وصٺٌَْج ٽُْجّز ثٽٌٵڂچز ثٽيت ثڅضهؾضهج ثٽووٽز يف أ٭پخ ٵ٢ جهتج ً٭ذز ځچهج دجٽچهى ٛ وربٶُٴ ځْج٩ ٍ ثؽضڂج٩ُز وثٵضٚجهَز وُّجُّز دأّپىح ؽوَو، څجهُٸ ٩ڄ صأع ًن ځچٚجس ثٽضىثٙټ ثالؽضڂج٩ ٍ ٩پ ً فُجر ثٽٲٌه، فُظ أٙذقش سلضپ ٰ ثٽذُجڅجس وثدل٪٢ُجس ىثس ثٽ٢جد٨ ثٽٖن ٍٚ سلَڅز يف ىثٹٌر ثحلجّىح أو ٩پ ً ځْضىي ٵج٩ور ثٽذُجڅجس ٽوي ثٽٌٖٹجس ثٽضؾجًَز ثٽٞنڂز ٙجفذز ثدلچٚجس ثٽٌٵڂُز وثدلىثٵ٨ ثالٽٺضٌوڅُز زلټ هتوَو ذلؾڂجس ُّربثڅُز، ٽيث ثّضو٩ش ثٽٌٞوًر ثدلپقز ٽْڄ ٵىثڅ ٌن وصچ٦ُڂجس ربٺڀ ثٽذىن ثٽضقضُز ثدل٪پىځجصُز، ويف ثدلٶجدټ صىٱ ًن ځؤهالس دٌَٖز وصٶچُز ص٪ڂټ ٩پ ً ځىثؽهز ثالڅضهجٹجس ثٽٌْٕز يف ثٽى٠ّ ثٽٌٵڂٍ، ٱڂڄ هيث ثدلچ ٢پٴ دجس ثألځڄ ثٽُْربثين ثدل٪پىځجيت ؽلغټ ٩چ ٌٚ ځڄ ٩چج ٌٙ ثٽچ٦جٿ ثٽ٪جٿ ثدل٪جٌٙ، وثذلُتجس ثدلْضقوعز يف ّذُټ ثحلٲج٣ ٩پ ً ثألځڄ ثدل٪پىځجيت ص٪و ځڄ ٵذُټ ّپ٢جس ثٽٞذ٠ ثإلهث ًٌ يف ثجملجٻ ثالٱضٌث ٍٝ وهى څٲْه ثذلوٯ ثدلٌثه ذبُْوڇ فىت ال صض٪ضڀ ثحلُجر ثالٱضٌثُٝز ثالؽضڂج٩ُز دج جلٌثةڀ ثٽيت َٚ٪خ ثّضوًثٹهج ځڄ څجفُز وٕټ ثالّضٶٌث ً ثٽى١ين ځڄ څجفُز عجڅُز. ثانيا - اآلداب العامة االفرتاضية: ځڄ ثدلٲٌو ٛ أڃ ثِهثح ثٽ٪جځز ثالٱضٌثُٝز ه ٍ څٲْهج ثِهثح ثٽ٪جځز يف ثحلُجر ثٽىثٵ٪ُز، ٱجالمضالٯ ثحملضوٿ دُچهڂج وثٵ٨ فىٻ ثٽىُّپز أو ثألهثر ثٽيت صْجهڀ يف څ ٌٖ ځج َََو ځڄ عٶجٱز ٍثٽٖ٪ىح ورب ٌٞ ثألځڀ وص٢ى ً ثٽٲٺٌ، وه٩ڀ ثٽٶُڀ ثألمالٵُز وصٌُّل ثدلذجها ثالؽضڂج٩ُز يف ثٽى٩ ثالؽضڂج٩ ٍ ٽوي ثٽٖذجح ځڄ ٩وځه، وهيث ځٲجهڇ أڃ ثحلٲج٣ ٩پ ً ثألمالٳ وثِهثح ثٽ٪جځز أځ ٌ ػلڂ ٍ ثجملضڂ٨ ځڄ ثٽضٲٺٸ ثألمالٵٍ، ٱڂڄ ثٽذوَهُجس وثدلْپڂجس ثٽيت ال مالٯ دٖأهنج وثٽٌٞو ًٌ إٽىثةهج ثهضڂجځج ځڄ مالٻ ٱ ٌٛ ًٵجدز ٙجًځز ٩پ ً ّپىٷ ثألٱٌثه فىٻ ځج ٢ٌَؿ ځڄ أٱٺج ً وّپىٹجس و ٩جهثس يف ثٽٲٞجء ثٽ٪ڂىځ ٍ ثالٱضٌثٍٝ، ودلج ذلج ځڄ صأع ًن ٩پ ً فُجر ثٽٲٌه مٚىٙج ثٽٖذجح وثدلٌثهٶٌن، وىٽٸ ١ذ٪ج ًثؽ٨ ٽالڅٲضجؿ ثحلجهط ثِڃ دْذخ ٢ٌُّر ثٽْىٕټ ځُوَج ٩پ ً فُجصچج وصٖٺُپهج ثٽى٩ ٍ ثجلڂج٩ ٍ ٽألٱٌثه، ٱُڂٺڄ ثٽٶىٻ أڃ ٩ ٌٚ ثٽٌٵڂچز وځچٚجس ثٽضىثٙټ ٭وس دٲتز ٹذًنر ځڄ ثٽٖذجح ٙچج٧ زلضىي وځؤعٌَڄ ٩پ ً ثٽٲتز ثدلضذٶز، وشلج الٕٸ ٙچج٧ ثحملضىي ثٽٌٵڂ ٍ ال ؽلپٺىڃ ثٽٶو ً ثٽٺجيف ځڄ ثٽى٩ ٍ د ٌن ځج َومټ ٝڂڄ ف َُ ثحلُجر ثٽ٪جځز وف َُ ثحلُجر ثخلجٙز، وځج َ٪ضرب ځڄ ٵذُټ ثٽچ٦جٿ ثٽ٪جٿ وځج ؼلٌػ ٩ڄ ٱٺٌر ثٽچ٦جٿ ثٽ٪جٿ وثِهثح ثٽ٪جځز، دجإلٝجٱز ثىل ثٱضٶج ً ٱٺٌهڀ ثٽيهين ٩ڄ ځوي ځْؤوٽُز ځٞڂىڃ ثحملضىي ثدلٶوٿ ٽپؾڂهىً،
إطلالية تلزيص فلزة الهظام العام يف الشوطل ميديا لدى صانعي احملتوى ــــــــــــــــــــــــــ ـــــــ ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ ـــ - 196 - هيث ځج َََو ثالٕٺجٻ صٲجٵڂج مٚىٙج أڃ ثحل َُ ثٽ٪جٿ ال صىؽو الةقز صٶ ًٌ ثٽْپىٷ ثدلٶذىٻ ٱُه، ٽيث َپَٿ أڃ َٺىڃ و٩ ٍ فٶُٶ ٍ ٽوي ثألٱٌثه دأعلُز ځٌثؽ٪ز ثٽٶُڀ ثٽْپىٹُز ثذبجڇ ځ٪جَٖضهڀ ٽپْىٕټ ځُوَج وثٽ٪جمل ثالٱض ٜ ٌثٍٝ، ٱجٽغىثدش ثألمالٵُز وثجملضڂ٪ُز أځ ٌ يف ٭جَز ثخل٢ىًر ضلى دچجء رلضڂ٨ يف ث١ج ً ربوهڇ ٝىثد٠ ٵجڅىڅُز وأ٩ٌثٯ رلضڂ٪ُز، ألڃ دذْج١ز ٩چو ثمضالٯ د٪ ٙثألٱٌثه ځ٨ ٵُڀ رلڂى٩ضهڀ، ٱئڅه ػلٴ ذلڀ ثصذج٧ ثٽْپىٷ ثٽي ٌ ٌَوڅه ٙقُقج ځوثٿ هيث ثٽْپىٷ ال ؼلٌٳ ثٽٶجڅىڃ، ٱجدل٪ُج ً ثٽٲج ټ يف هيڇ ثدلْأٽز هى ثٽٶجڅىڃ ثٽي ٌ َپَٿ ثجلڂ٨ُ ٩پ ً ص٢ذُٶه وثفضٌثځه ٩پ ً مالٯ ثٽٶُڀ ثألمالٵُز ثٽْجةور ثٽيت ه ٍ ځپَځز ٽپيَڄ َؤځچىڃ هبج. 19 ٌوځج غلخ ثٽضچىَه ثٽُه أڃ ثحملجٱ٦ز ٩پ ً هيث ثٽٚچ ٰ ځڄ ثأل٭ٌث ٛ ؽو ٙ٪خ مجٙز وأڅه ٩جد ٌ ٽپقووه، ٹڂج أڃ ٙچج٧ ثحملضىي ٽُْىث ځٶُوَڄ دأ ٝجد٠ أو ٵُىه ٵجڅىڅُز ربوه څى٩ُز ٍٞ ثحملضىي ثٽي ٌ َضڀ ٩ٌٝه ٽپؾڂهى ً ٱڂچهڀ ځڄ َٶىٿ دجمضٌثٳ مٚىُٙز ٭ًنڇ ځڄ ثألٱٌثه ځٶجدټ ثحلٚىٻ ٩پ ً ثٽو٩ڀ وثًصٲج٧ څْذز ثدلٖجهوثس ٩پ ً ثٽٌ٭ڀ ځڄ سبض٪هڀ دٞڂجڅز هّضىًَز صٶ حبڂجَز ثحلٴ يف مٚىُٙجهتڀ، وځچهڀ ځڄ َچ ٌٖ زلضىي سلټ دجِهثح ثٽ٪ج ځز َٺىڃ ٩جد ٌ ٽپقووه ثجلٮٌثٱُز، وځچهڀ ځڄ َچ ٌٖ زلضىي َٺىڃ ځْجّج ٙجًمج ٽألځڄ ثٽ٪جٿ ثدل٪پىځجيت ثٽي ٌ َومټ ٝڂڄ ُّجّز ثخلٚىُٙز دلؤّْجس ثٽووٽز. ٌوڅ٦ٌث خلٚىُٙز هيڇ ثأل٭ٌث ٛ َچذٮ ٍ ثزبجى صوثد ًن مجٙز يف ّذُټ ضبجَضهج أو ُ ثحلٲج٣ ٩پُهج ٹقؾخ ٙٲقجس ثدلؤعٌَڄ أو ٭پٶهج أو ٱ ٌٛ ٭ ثځجس ځجٽُز ٩ڄ ٹټ زلضىي ځج دجألځڄ ثٽ٪جٿ ثالٱضٌث ٍٝ أو ثِهثح ثٽ٪جځز ثالٱضٌثُٝز، ٱٲ ٍ وثٵ٨ ثألځ ٌ ال ؽلٺڄ ثزبجى هيڇ ثٽضوثد ًن إال دبىثٱٶز ثدلىثٵ٨ ثٽيت مت ثٽچ ٌٖ ٱُهج وه ٍ ص٪ىه ٽپٌٖٹجس ثٽٞنڂز. املبحح الجاني: عوامل انعلاض ثقافة الشوطل ميديا على الذوق العام ُّضڀ صچجوٻ يف إ١ج ً هيث ثدلذقظ ځوي صأع ٌ ثٽٖذجح دبقضىي ځؤع ٌٌ ثٽْىٕټ ځُوَج (ثدل٢پخ ثألوٻ)، و٭ُجح ثٽٶُىه ثٽٶجڅىڅُز ثٽٞجد٢ز ٽٚچج٩ز ثحملضىي (ثدل٢پخ ثٽغجين). املطلب األول: تأثز ا لظباب مبحتوى مؤثزي الشوطل ميديا إڃ صٶو ٌَ صلجؿ فُجر ثٽٲٌه دجصش صٶو ً ٩پ ً فْخ ٩وه ثٽالَٺ جس وثدلٖجهوثس وثدلٖجًٹجس يف سلضپ ٰ ځچٚجس ثٽضىثٙټ ثالؽضڂج٩ٍ، فُظ أٙذـ ثالڅضٶجٻ ځڄ ثحلُجر ثٽ٪جهَز ثٽذ٢ُْز ثىل ٖفُجر ثٽٖهٌر وثٽٌٱجهُز ّهټ و ًَْن ځٌصذ٠ دبؾٌه ثڅٖجء زلضىي ًٵڂ ٍ َچ٠ٖ دٚٲز هثةڂز وځْضڂٌر دٮ ٜ ثٽچ٦ ٌ ٩ڄ ١ذُ٪ز ثحملضىي ثدلچٖىً، ٱجٽٮجَجس وثألهوثٯ صضقوه دجٽ هٌر وٹْخ ٽٶخ ٙجڅ٨ زلضىي ځضڂَُ، وٹيث ثٽٌ٭ذز يف ثٽغٌثء ثٽٲجف ٔ ځڄ وًثء ثٽضٲج٩ټ يف ثٽٲُوَىهجس وثٽٚى ً ثدلچٖىًر ځڄ ٵذټ ثدلضجد٪ٌن، ٽ٪ټ هيڇ ثٽ٪ىثځټ ثدلؤعٌر صچ٪ٺ ِ دجٽْپخ ٩پ ً ثٽيوٳ ثٽ٪جٿ.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ ـــــــــــــــــ ـــــــــــ ـــــ ط. د. بومخيص أحالم – جامعة قشهطيهة 6 (اجلزائز) - 197 - ودچجء ً ٩پ ً ىٽٸ ّىٯ څض٢ٌٳ دل٦جه ٌ ثٽضأع ٌ دبقضىي ځؤع ٌٌ ثٽْىٕټ ځُوَج (ثٽٲ٧ٌ ثألوٻ) ، ثڅ٪ٺجّجس ثٽضأع ٌ دبقضىي ځؤع ٌٌ ثٽْىٕټ ځُوَج ٩پ ً ثجملضڂ٨ (ثٽٲ٧ٌ ثٽغجين). الفزع األول: مظاهز ا لتأثز مبحتوى مؤثزي الشوطل ميديا أوال - الزغبة يف الظهزة الشزيعة: أٙذـ ٩وه ځٖجه ًن ثدلُوَج ثجلوَور ال ص٪و وال ربًٚ، ٱجألځى ً مل ص٪و ٩پُه ٹڂج ٹجڃ يف ثٽْجدٴ ځٶضٌٚر ٩پ ً ثٽٲچجڅ ٌن وثدليَ٪ ٌن وثٽال٩ذ ٌن ثٽٌَجٌُٝن، وثٽْذخ يف ىٽٸ ٌَؽ٨ ٽْهىٽز ثٽٖهٌر و٩ٌّضهج ٩پ ً ځْضىي ځىثٵ٨ ثٽضىثٙټ ثالؽضڂج٩ٍ، ٱپٺټ ځڄ َىه ثحلٚىٻ ٩پ ً ثٽٖهٌر ٩پُه ٩ڂټ فْج ح ٩پ ً أ ٌ ځىٵ٨ وٙچج٩ز زلضىي وزلجوٽز ثٽضٶٌح ځڄ ځُىالس ثدلضجد٪ ٌن وثعجًر ٵپىهبڀ وؽيح ثڅضذجههڀ. ځج َ٪جح ٩پ ً ثدلُوَج ثجلوَور أهنج ٱضقش ثجملجٻ ٽپؾڂ٨ُ ٽُٺىڃ ځٖهىًث، ٱججلڂهى ً ثدلضجد٨ َ٪٢ ٍ ٵُڂز وٕأڅج ٽٖنُٚجس َٚـ ثٽٶىٻ ثهنج ال صْضقٴ ثٽٖهٌر ٽٞ٪ ٰ وًهثءر ځج َٶوځچه أو ًَن فو ثعز وؽىههڀ يف ثدلُوثڃ، وثدلؤٹو أڃ ثٽٖهٌر يف ځچٚجس ثٽضىثٙټ ثالؽضڂج٩ ٍ ال زب٨ٞ دل٪ج أو ٝىثد٠ ٽيث ٹجڃ ثٵذجٻ ثٽٖذجح ٩پ ً هيث ثٽچٖج ٟ هوڃ ثألمي د٪ ٌن ثال٩ضذج ً ١ذُ٪ز ثحملضىي ثدلٶوٿ دٶو ً ثٽٌ٭ذز يف ثٽٖهٌر ثٽٌَْ٪ز ٵٚو ثالڅضٲج٧ ځڄ ثځضُجٍثس ثحملضىي ثٽٌٵڂٍ. 20 ثانيا - ال زغبة يف الجزاء الفاحع: أٙذـ ثٽٲٞجء ثٽ٪ڂىځ ٍ ثٽٌٵڂ ٍ َ٪ ٌٛ ٩پ ً ثدلْضهپٸ ثالٽٺضٌوين ٩ٌو ٛ ٩ڂټ دأًدجؿ دجهٞز ال رلجٻ ٽپڂٶجًڅز دُچهج ود ٌن ثٽچٖج١جس ثٽيت َٶىٿ هبج ثٽٲٌه يف ثحلُجر ثٽىثٵ٪ُز، وهيث ثدل٪ىن َٲُو أڃ ځچٚجس ثٽضىثٙټ ثالؽضڂج٩ ٍ أٝقش دجدج ٽضقٶُٴ ځٺجّخ مُجٽُز ٽٖن ُٚجس ص٢ٌؿ ځىٝى٩جس هوڃ ٵُڂز فٶُٶُز، فُظ ؽلچـ ٽٚجڅ٪ ٍ ثحملضىي ثٽي ٌ ؽلپٸ ٩وه ځ٪ضرب ځڄ ثدلٖضٌٹ ٌن ٱ ٌٗ ثٽضْىَٴ وثٽو٩جَز ثالٽٺضٌوڅُز دلچضؾجس ٙقُز ٭يثةُز، ذبڂُپُز، ّپ٨ وموځجس ځٶجدټ ثحلٚىٻ ٩پ ً ځذجٽ٬ ځجٽُز و/ أو ٹڂُز ځڄ ثدلچضؾجس ٩پ ً فْخ ثالصٲجٳ د ٌن ثدلْىٳ ثالٽٺضٌوين وٙجفخ ثدلچضؼ، وٵو ٱجٳ ثٽى٨ٝ ٩ڄ رلٌه ثٽضْىَٴ دټ ثځضو دلچـ ٱ ٌٗ ثٽضڂغُټ ٽٚچج٧ ثحملضىي هوڃ ثخلربر يف رلجٻ ثٽٲڄ وال ځڄ ىو ٌ أٙقجح ثٽضنٚ٘، ٱٞال ٩ڄ أڃ ٌٕٹجس َځىثٵ٨ ثٽضىثٙټ ثالؽضڂج٩ ٍ وثدلىثٵ٨ ثالٽٺضٌوڅُز صوٱ٨ ځذجٽ٬ ځجٽُز ٩پ ً ثدلچٖىًثس ثٽٲج٩پز، وځغجٻ ىٽٸ ځٶج٨١ ثٽٲُو ى ٩پ ً ثٽُىصىح، فُظ ثًصٲ٨ ثٽومټ ځڄ 302 هوال ً ّچز 0223 ثىل 1122 هوال ً يف 0268 ، وثًصٲ٪ش ٵُڂز ثدلچٖى ً ٩پ ً ثٽٲ ُِ دىٷ ځڄ شبجڅُز هوالًثس ٩جٿ 0223 ثىل 481 هوال ً ّچز 0268 ، وٹيٽٸ ٵُڂز ثٽضٮٌَور يف ثٽضىَض ٌ ځڄ 08 هوال ً ّچز 0263 ثىل 300 هوال ً ٩جٿ 0268 ْ ، وٹيٽٸ ثألځ ٌ دجٽچ ذز ٽپٚىًر ىثس ٌٕٹز ًث٩ُز ٩پ ً ثألڅْضٮٌثٿ ځڄ 643 هوال ً يف 0223 ثىل 6130 هوال ً يف 0268 . 21
إطلالية تلزيص فلزة الهظام العام يف الشوطل ميديا لدى صانعي احملتوى ــــــــــــــــــــــــــ ـــــــ ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ ـــ - 198 - الفزع الجاني: إنعلاسات التأثز مبحتوى مؤثزي الشوطل ميديا على اجملتنع إڃ ثٽٲهڀ ثخلج١ب ٽغٶجٱز ثٽْىٕټ ځُوَج وّىء ثّضٮالٻ صٺچىٽىؽُج ثال٩الٿ وثالصٚجٻ َؤه ٌ فضڂج ثىل صٌٷ آعج ً ّپ ذُز َٚ٪خ صوثًٹهج مٚىٙج أڃ ثٽ٪جمل ثالٱضٌث ٍٝ ٩جد ٌ ٽپقووه، ٱڂڄ هيث ثدلچ٢پٴ َضؾپ ً ثڅ٪ٺج ُ ثدلُوَج ثجلوَور ٩پ ً ثجملضڂ٨ يف: - څٖىء ؽُټ ځچ٪وٿ ثٽى٩ٍ، فُجصه ځپُتز ّىي دجدل٦جه ٌ وثٽٲربٹز، مجٽُز ځڄ ثدلذجها وثأل٩ٌثٯ ثالؽضڂج٩ُز. - صچى٧ ثدلنج١ ٌ ثٽيت َض٪ ٌٛ ذلج ثٽٶ ٌٚ ځڄ هتوَو وثّضٲَث ٍ وصچڂ ٌ وٵيٯ وثڅضهجٷ ثخلٚىُٙز ثٽٖنُٚز، څضُؾز ٽ٪وٿ هًثَز هيث ثألم ًن دبج خبٲُه ثٽ٪جمل ثألًٳ ځڄ ٥الٿ، وٹيٽٸ ّهىٽز ثٽضال٩خ ده وثّضٮالٻ ځٖج٩ٌڇ وٹْخ عٶضه. 22 - إٙجدز ثأل١ٲجٻ دجٽضىفو وثٽْذخ يف ىٽٸ َ٪ىه ثىل ثإلهځجڃ ثٽالځ ٪ٶىٻ ٩پ ً ثحملضىَجس ثدلچٖىًر ٩رب ځچٚجس ثٽضىثٙټ ثالؽضڂج٩ٍ. - دوثَز ٱٶوثڃ ثِدجء ثٽ٢ٌُْر ٩پ ً أدچجةهڀ ٽٚ٪ىدز ځٌثٵذز ځج َضجد٨ ثألواله ٩پ ً ثدلُوَج ثجلوَور. - صأع ًن ٙچج٧ ثحملضىي ثٽٮ ًن ثدلٌٖو٧ أو ثٽٮ ًن هجهٯ ٩پ ً ٩ٶىٻ ثٽٖذجح ځڄ مالٻ ثصجفز ځٮٌَجس ځجهَز وأمٌي صٌٱُهُز. - ه٩ڀ ثجلڂهى ً ٽپڂقضىَجس ثٽيت ال صٶوٿ أ ٌ إٝجٱز ٽپڂؾضڂ٨، شلج َ٪ين ثًصٲج٧ څْذز ثدلٖجهوثس وثٽٖهٌر ٽپڂقضىَجس ثدلََٲز، ٩پ ً ٩ٺ ِ ٝ٪ ٰ ثٵذجٻ ثجلڂهى ً ٩پ ً ثحملضىَجس ثٽض٪پُڂُز وثٽوَچُز وثٽ٪پڂُز وثٽضٌدىَز. - ثطلٲج ٛ ثٽضٲج٩ټ ثألٌٌّ، ودٌو ٍ ٩الٵجس ثؽضڂج٩ُز ٭ ًن ٙقُقز دچُش ٩ ٍپ ً ثٽٺيح وثدلذجٽٮز ثٽٮ ًن فٶُٶُز د ٌن ثدلضقوع ٌن يف ځچٚجس ثٽضىثٙټ ثالؽضڂج٩ 23 . - هوٿ ثٽ٪ڂىه ثٽٲٶ ٌٌ ٽپڂؾضڂ٨ ځڄ صٖضُش وصٲٺُٸ ٽألٌّر. - ثالڅٲٚجٿ يف ثٽٖنُٚز د ٌن ثحلُجر ثٽىثٵ٪ُز وثحلُجر ثالٱضٌثُٝز. املطلب الجاني: غياب القيود ا لقانونية الضابطة لصهاعة احملتوى ٍ إڃ ثدلذوأ ثٽ٪جٿ َٶ ٍٞ دجّضقجٽز وؽىه فُجر دٌَٖز هوڃ وؽىه څ٦جٿ ٵجڅىين َچ٦ڂهج وإال ١ٮ ً ٵجڅىڃ ثٽٮجح، وٽٺڄ دٲٞټ ثٽغىًر ثٽضٺچىٽىؽُج وځج صضُقه ٩رب ځىثٵ٨ ثٽضىثٙټ ثالؽضڂج٩ ځڄ موځجس وڅٖج١جس وشلجًّجس وځج صىٽو ٩چهج ځڄ فُجر ثٱضٌثُٝز فٶٴ وؽىه ٱ٪پ ٍ ٽپقُجر يف ثٽ٪جمل ثالٱض ً ٌث ٍٝ هوڃ مٞى٩ه ٽچ٦جٿ ٵجڅىين ػلٺڂه، و٩پُه ؽلٺڄ ثٽض٢ٌٯ يف ثٽٲٌو٧ ثألهڅجڇ ثىل ځربًثس ٭ُجح ثٽچ٦جٿ ثٽٶجڅىين ثدلچ٦ڀ ٽپقُجر ثٽْىٕټ ځُوَج (ثٽٲ٧ٌ ثألوٻ) وٹيث ثِعج ثٽچجذبز ٩ڄ ىٽٸ (ثٽٲ٧ٌ ثٽغجين).
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ ـــــــــــــــــ ـــــــــــ ـــــ ط. د. بومخيص أحالم – جامعة قشهطيهة 6 (اجلزائز) - 199 - الفزع األول: مربارات غياب القيود ال قانونية الضابطة لصهاعة احملتوى َض٪ ي ً و٨ٝ ٝىثد٠ صچ٦ُڂُز وٵُىه ٵجڅىڅُز ٙجًځز وځضقٺڂز يف ٩ڂپُز ثڅٖجء زلضىي ًٵڂ ٍ ٩پ ً ځْضىي ثٽْىٕټ ځُوَج يف صب٨ُ هوٻ ثٽ٪جمل، ٽ٪ټ ثٽْذخ يف ىٽٸ َ٪ىه جملڂى٩ز ځڄ ثدلربًثس ثٽيت سبچ٨ ٩پ ً ثدل٩ٌٖ ٌن صچ٦ُڀ ځْأٽز ١جةٲز ثألٕنج ٗ ثدل٪چ ٌُن دٚچج٩ز ثحملضىي، وٹيث ربوَو ١ذُ٪ز ثحملض ىي ثدلٌثه څٌٖڇ وځٖجًٹضه ځ٨ ٩جځز ثجلڂهىً، وثٽي ٌ َٺىڃ ٽه د٢ذُ٪ز ثحلجٻ ٙوي ٹذ ًن دلضجد٪ ٍ ثٽٲٞجء ثٽ٪ڂىځ ٍ ثالٱضٌث ٍٝ ځڄ ثٵذجٻ أو څٲىً، وځڄ مث ؽلٺڄ ىٹ ٌ هيڇ ثدلربًثس ٩پ ً ثٽضىثيل: - ځچٚجس ثٽضىثٙټ ثالؽضڂج٩ ٍ وثدلُوَج ثجلوَور وثٵ٨ ؽوَو ٱ ٌٛ دٚڂجصه ٩پ ً ثحلُجر ثالؽضڂج٩ُز ثالٱضٌثُٝز، حبُظ َْضقُټ ثّضذ٪جههج وإٽٮجء وؽىههج يف رلجٻ ثٽضىثٙټ وثالصٚجٻ ٩پ ً فُجر ثٽٲٌه، ٩پ ً ثٽٌ٭ڀ ځڄ ٭ُجح ثٽچ٦جٿ ثٽٶجڅىين ثدلچ٦ڀ ذلج. - ځپٺُز ثٽض٢ذُٶجس ثٽيٹُز وثدلىثٵ٨ ثال ٽٺضٌوڅُز وثدلچٚجس ثٽٌٵڂُز ص٪ىه ٽپٌٖٹجس ثٽضؾجًَز ثٽٞنڂز ثٽيت صْضغڂ ٌ يف ثدل٪پىځجس وثدل٪٢ُجس ثٽٖنُٚز ثدلضجفز ٩پ ً ځْضىي دچىٷ ثدل٪پىځجس، ٽيٽٸ َٚ٪خ ٱ ٌٛ ٝىثد٠ ٵجڅىڅُز صضقٺڀ يف ځٌثفټ ٙچج٩ز ثحملضىي، دذْج١ز ألڃ ُّجّز ثخلٚىُٙز ځ٪ور ځڄ ١ٌٯ ثدلْؤوٻ ٩ڄ ثجلجڅخ ثٽضٶين ٽپ ٌٖٹز آال وهى ٙجفخ ثٽٌٖٹز. - ٌ إڃ ثٽوو ً ثإلغلجيب دلىثٵ٨ ثٽضىثٙټ ثالؽضڂج٩ ٍ يف ّهىٽز ثّضنوثځهج وّهىٽز ثٽىٙىٻ ٽپڂ٪پىځز ځڄ أٵ ًٚ ثحلووه ثىل أٵ ًٚ ثحلووه يف ٍځڄ ٵُج ٍّ ه ٍ دووًهج ځڄ صچ٪ٺ ِ ّپذج ٩پ ً دچجء ٱٺ وو٩ ٍ ثدلپضٶ ً أو ثجلڂهى ً ثدلضجد٨، شلج َ٪ين فىت ٽى ٹجڅش ثٽووٽز ځ هضڂز دبٚجحل رلضڂ٪هج و٩ڂوس ً ثىل و٨ٝ ٵُىه صىٝـ ٱُهج ٹ ُٰ َضڀ ٙچج٩ز زلضىي ٵُڀ هجهٯ وڅجٱ٨ دُٚٮز ثألځ ٌ وثالٽَثٿ، وسلجٽٲز ىٽٸ َ٪ضرب ثٽٲج٩ټ ځٌصٺخ ؽٌؽلز مٌٳ ٌٕو ٟ ٙچج٩ز ثحملضىي، ٱٲ ٍ ثحلٶُٶز ال َپٶ هيث ثٽٶجڅىڃ ذبجودج أو ٱ٪جٽُز ځڄ ثٽچجفُز ثالؽضڂج٩ُز ٽٺىڃ دُتز ثٽْىٕټ ځ ُوَج دُتز وثّ٪ز ال ربوهج فووه ؽٮٌثٱُز، وال ربٺڂهج أڅ٦ڂز ٵجڅىڅُز ٩پ ً ځوث ً هوٻ ثٽ٪جمل دأصب٪ه، ٱئڃ ځچ٨ ثٽضأع ًن ثٽوثمپ ٍ ٱال َىؽو ځج ؽلٺڄ ثٽضأع ًن ثخلجًؽٍ.. - سبچـ ثٽض٢ذُٶجس ثالٽٺضٌوڅُز ثحلٌَز ثدل٢پٶز يف ثٽض٪ذ ًن وثٽچ ٌٖ وځٖجًٹز ٙى ً وٱُوَىهجس وأٱٺج ً وځ٪پىځجس وزلضى َجس وځؤعٌثس، هوڃ ثألمي د٪ ٌن ثال٩ضذج ً ّىء ثّضٮالٻ هيڇ ثٽربثځؼ ٱُڂج َٲْو ثٽٶُڀ ثألمالٵُز وثٽچىث٧ٍ ثٽوَچُز، وثدلذجها ثالؽضڂج٩ُز، ويف ثدلٶجدټ أ ٌ ٵج٩ور ٵجڅىڅُز ځڄ ٕأهنج أڃ سب ِ دُْجّز ٩ڂټ ثٽٌٖٹجس ؽلٺڄ أڃ صچٖأ ځچج٩ٍز ٵٞجةُز د ٌن ٌٕٹجس ځىثٵ٨ ثٽضىثٙټ ثالؽضڂج٩ ٍ وثٽوو ٽز ثدلضقٺڂز د٢ٌَٶز ٭ ًن ځذجٌٕر يف ص٢ذُٶجهتج وأًدجفهج مٚىٙج.
إطلالية تلزيص فلزة الهظام العام يف الشوطل ميديا لدى صانعي احملتوى ــــــــــــــــــــــــــ ـــــــ ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ ـــ - 200 - - ٌُن فىت يف وؽىه ثٽچ٦جٿ ثٽٶجڅىين َٚ٪خ ص٢ذُٶج ثدلْؤوٽُز ثٽٶجڅىڅُز ٩پ ً ثدلؤعٌَڄ ثٽٮ ًن ٩ٌٕ ٌأو ٙچج٧ زلضىي ٭ ًن ٩ٌٕ ٍ إلځٺجڅُز إمٲجء ثٽٖنُٚز ثحلٶُٶز، وثألٹغ ٌ ځڄ ىٽٸ إځٺجڅُز ثڅضقجٻ ٙٲز ٕن ٘ آم 24 . - ال سبپٸ ثٽْپ٢جس ثحملپُز أ ٌ ٢ٌُّر ٩پ ً ځىثٵ٨ ثٽضىثٙټ ثالؽضڂج٩ٍ. 25 - ال َىؽو ځٲهىٿ وثٝـ ؽلٺڄ ځڄ مالٽه ربوَو ځج هى ثحملضىي ثٽٌٵڂ ٍ ثٽٮ ًن ځٌٖو٧ دٖٺټ هٵُٴ، وهي إفوي ثٽووثٱ٨ ثٽٌةُُْز ثٽيت سبچ٨ ًّڀ فووه ٩ٌُٕز ثحملضىَجس ثٽٌٵڂُز ځڄ ٩وځهج، وىٽٸ ٽچْذُز وثمضالٯ ثدلٲجهُڀ ځڄ رلضڂ٨ ِم ٌ وځڄ ځچ٢ٶز ألمٌي. 26 الفزع الجاني: اآلثار املرتتبة عو غياب القيود القانونية الضابطة لصهاعة احملتوى صچى٩ش ثٽضىثٙټ وځىثٵ٨ ٙٲقجس ثّضٮالٻ ّىء ٩ڄ ً ثدلضٌصذز ثألٌٝث وص٪وهس ثالؽضڂج٩ٍ، ٵٚو ربٶُٴ ځٚجحل ٕنُٚز ٩پ ً فْجح ثٽٚجحل ثٽ٪جٿ، فُظ صىّ٪ش وثڅضٌٖس د٢ٌَٶز صٲىٳ ثخلُجٻ، وذبپش هيڇ ثٽ٪ىثٵخ ثٽيت سب ِ ثجملضڂ٨ ٩ڂىځج وثجلڂهى ً ثدلضپٶ ٍ مٚىٙج ځڄ ٩ور ؽىثڅخ ٱُڂج َپٍ: - أٙذقش ځچٚجس ثٽضىثٙټ ثالؽضڂج٩ ٍ دبغجدز هوٽز هثمټ هوٽز، وىٽٸ څ٦ٌث ٽچؾج٩ز ٵوًثهتج ٩پ ً ثٽضچ٦ُڀ ثٽيثيت ځڄ هوڃ وؽىه إ١ج ً ٵجڅىين ػلٺڀ ٩ڂپهج وػلوه ثٽضَثځجهتج ووثؽذجهتج. 27 - ٙثحلٌَز ثدل٢پٶز ٽٚچج٩ز ثحملضىي صىٽوس ٩چهج ثحلٌَز ثٽٖنُٚز يف څ ٌٖ وځٖجًٹز ځج ٌَثڇ ثدلؤع ٌ أو ٙجڅ٨ ثحملضىي قُـ فىت وٽى ٹجڃ ؼلجٽ ٰ ثٽچ٦جٿ ثٽ٪جٿ وثِهثح ثٽ٪جځز. - ثڅضٖج ً ثٽٌٚث٩جس ثٽٶجةڂز د ٌن ځٖجه ًن ځچٚجس ثٽضىثٙټ ثالؽضڂج٩ ٍ أو ثدلؤعٌَڄ دو٩جَز ثٽٖهٌر، وځج َضٌصخ ٩چهج ځڄ ؽٌثةڀ ثٽْخ وثٽٶيٯ وثٽضٖه ًن وڅ ٌٖ ثٽٺٌثهُز وثڅضقجٻ ثٽٚٲز وثٽضچڂٌ، وثڅضهجٷ ثخلٚىُٙز وثال٩ضوثء ٩پ ً ثٽْڂ ٪ز ثٽٌٵڂُز. - ً ٕ٪ى ً ثدلؤعٌَڄ وٙجڅ٪ ٍ ثحملضىي د٪وٿ ثدل٪جٵذز وربڂټ ثدلْؤوٽُز ثٽٶجڅىڅُز أٙذـ هثٱ٨ ځرب ٽپٶُجٿ دذ٪ ٜ ثٽچٖج١جس ثٽيت صض٪ج ًٛ وثالڅْجڃ ثٽ٪جٵټ ثٽذجٽ٬. - ثًصٲج٧ فُٚپز ثجلٌثةڀ ثٽىثٵ٪ز يف ځىثٵ٨ ثٽضىثٙټ ثالؽضڂج٩ٍ. خامتة: َ٪ضرب ځىٝى٧ ثدلُوَج ثجلوَور أو ٹڂج هى ٕجة٨ ٩چهج دجٽْىٕټ ځُوَج ځڄ ثدلىٝى٩جس ثحلوَغز ثٽيت صغ ًن إٕٺجالس ٩وَور وځض٪وهر دجٽٮز ثألعلُز، وىٽٸ څ٦ٌث الصٚجذلج ثٽىعُٴ دجحلُجر ثالؽضڂج٩ُز يف ثٽٲٞجء ثالٱضٌثٍٝ، ودلج ذلج ځڄ ؽىثڅخ إغلجدُز وأمٌي ّپذُز، وځڄ مالٻ هيڇ ثٽوًثّز ثدلىؽَر صىٙپچج يف مضجځهج ثىل رلڂى٩ز ځڄ ثٽچضجةؼ وثٽضىُٙجس أعلهج:
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ ـــــــــــــــــ ـــــــــــ ـــــ ط. د. بومخيص أحالم – جامعة قشهطيهة 6 (اجلزائز) - 201 - أوال – الهتائج : - أڃ ثٽغىًر ثٽضٺچىٽىؽُج فٶٶش ٵٲَر څى٩ُز يف صٮ ًن ثدلٲجهُڀ وثألد٪جه والُّڂج ثٽچ٦جٿ ثٽ٪جٿ، فُظ مل َ٪و َٶض ٌٚ ځٲهىٿ ثٽچ٦جٿ ثٽ٪جٿ وأ٭ٌثٝه ٩پ ً ثدلٲجهُڀ ثٽٺالُّٺُز ثٽْجةور ّجدٶج، دټ صىٽوس ٩چهج ځٲجهُڀ وأ٭ٌث ٛ ځْضؾور صضالءٿ و١ذُ٪ز ثحلُجر ثالٱضٌثُٝز. - أٙذـ ثٽچ٦جٿ ثٽ٪جٿ ثالٱضٌث ٍٝ ثدل٪پىځجيت أفو أهڀ ثٽٌٹجة َ ثألّجُّز ألځڄ ثجملضڂ٨ وثّضٶٌثًڇ يف ثٽٲٞجء ثالٱضٌث ٍٝ وثٽىثٵ٪ ٍ ځ٪ج. - أڃ ځٲهىٿ ثٽچ٦جٿ ثٽ٪جٿ ثالٱضٌث ٍٝ ٢ٌَؿ إٕٺجٽُز ٝذ٢ه ٝڂڄ فووه وٵُىه ٵجڅىڅُز، ٽٺىڅه ٩جد ٌ ثحلووه. - أڃ ځچٚجس ثٽضىثٙټ ثالؽضڂج٩ ٍ ٥جهٌر څ٪ڂز ودج١چه څٶڂز وځڄ ٕأڅه ثٽضأع ًن ٩پ ً ثألځڄ ثٽ٪جٿ ثٽُْربثين وثألهثح ثٽ٪جځز ثالٱضٌثُٝز وثٽيوٳ ثٽ٪جٿ. - ثڃ ثٽووٻ ثٽٮٌدُز فٶٶش سل٠٢ صل جؿ يف إٱْجه عٶجٱز ثجملضڂ٨ ثٽ٪ٌيب ثإلّالځ ٍ وأعٌس د٢ٌَٶز ىٹُز ٩پ ً ثٽيوٳ ثٽ٪جٿ وصٲٺٸ څُْؼ ثحلُجر ثالؽضڂج٩ُز ،ٌ شلج َضٌصخ ٩چه ثضلٌثٯ ٱٺ ثٽٖذجح. - ٩وٿ وؽىه څ٦جٿ ٵجڅىين ؼل٨ٞ ٽه ٙجڅ٪ ٍ ثحملضىي دبج َٞڂڄ فٶىٵهڀ وَٲ ٌٛ ٩پُهڀ ثٽضَثځجس، َٖٺټ ثفوي ثٽٌهجڅجس وثٽضقوَجس ثحلو َغز ثٽيت سب ِ ثٽٲٌه وثجملضڂ٨ ٩پ ً فو ّىثء. ثانيا – االقرتاحات: - دبج أڃ ٕذٺز ثألڅضٌڅُش ال ص٪ٌٯ فووه، الدو ځڄ ص٦جٱ ٌ ثجلهىه يف ّذُټ و٨ٝ صٌّجڅز ځڄ ثٽچٚى ٗ ثٽٶجڅىڅُز ثدلچ٦ڂز وثٽٞجد٢ز الّضٮالٻ ځچٚجس ثٽضىثٙټ ثالؽضڂج٩ ٍ دبج ؼلوٿ ثجملضڂ٨. - ٌن ثال٩الڃ ٩ڄ ثدلضجد٪جس ثٽٶٞجةُز ثدلض٪پٶز دٚجڅ٪ ٍ ثحملضىي مٚىٙج ثحملضجٽ ٌن ځچهڀ، ٵٚو صٲ٢ ثجلڂهى ً ثدلضجد٨ ٩ڄ أمالٳ وځذجها ثٽٖنُٚز ثدلؤعٌر. - صچ٦ُڀ څووثس وثَجٿ هًثُّز صى٩ىَز ٽپٖذجح وثدلٌثهٶ ٌن ٩ڄ ثّضٮالٻ ځچٚجس ثٽضىثٙټ ثالؽضڂج٩ ٍ وثحملضىي ثٽٖجة٨ دوثمپهج دبج َچٲ٨ ثدلضجد٨، وٽ ُِ ٽپضٶپُټ ځڄ ٕنُٚه أو عٶجٱضه. - ً َض٪ ٌن ثڅٖجء ؽهجس ځضنٚٚز ٹٲُپز دبضجد٪ز أمذج ً ځٖجه ًن ثٽْىٕټ ځُوَج وځج َٶوځچه ٽپؾڂهىً، وإڃ ص٢پخ ثألځ ٌ فؾخ ثدلىثٵ٨ أو ثٽض٢ذُٶجس ثٽيت صٌثهج فٺىځز ثٽووٽز دؤًر ثڅضٖج ثٽٲْجه. اهلوامع: 1 - ً ٩ْذو ثٽٌٍثٳ أضبو ثٽ چهىًٌ، ثٽى٠ُّ يف ٌٕؿ ثٽٶجڅىڃ ثدلوين ثجلوَو، څ٦ٌَز ثالٽضَثٿ دىؽه ؽوَو، ځٚجه ثالٽضَثٿ، رلپو 26 ، ځچٖىًثس فپيب ثحلٶىٵُز، دًنوس ٽذچجڃ، 0222 ٗ ، ٗ 488 - 322 .
إطلالية تلزيص فلزة الهظام العام يف الشوطل ميديا لدى صانعي احملتوى ــــــــــــــــــــــــــ ـــــــ ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ ـــ - 202 - 2 - ٩پُجڃ ٩ور، ٱٺٌر ثٽچ٦جٿ ثٽ٪جٿ وفٌَز ثٽض٪جٵو يف ٝىء ثٽٶجڅىڃ ثجلَثة ٌٌ وثٽٲٶه ثإلّالځٍ، أ١ٌوفز ثٽوٹضىًثڇ يف ثٽٶجڅىڃ ثخلجٗ، ٹپُز ثحلٶىٳ وثٽ٪پىٿ ثٽُْجُّز ؽجځ٪ز دپٶجَو أدى دٺٌ، صپڂْجڃ، ثجلَثةٌ، ثٽْچز 0261 - 0261 ، ٗ 36 . 3 - ٽٶو ٙو ً هيث ثٽٶٌث ً ثٽٶٞجة ٍ ٩ڄ ثٽٮٌٱز ثإلهث ًَز جملپ ِ ٵٞجء ثجلَثةٌ، دضجًَل 61 ٌَ َچج 6880 وثدلٖج ً ثٽُه ٗ يف ٩ور ٩پُجڃ ، 46 . 4 - ثدلجهر 81 : "إىث ثٽضَٿ ثدلض٪جٵو ٽْذخ ٭ ًن ځٌٖو٧ أو ٽْذخ سلجٽ ٰ ٽپچ٦جٿ ثٽ٪جٿ أو ثِهثح ثٽ٪جځز ٹجڃ ثٽ٪ٶو دج١ال". أځج ثدلجهر 84 ٱؾجء ٱُهج : "إىث ٹجڃ زلټ ثالٽضَثٿ ځْضقُال يف ىثصه أو سلجٽٲج ٽپچ٦جٿ ثٽ٪جٿ وثِهثح ثٽ٪جځز ٹجڃ دج١ال د٢الڅج ځ٢پٶج" . ثألځ ٌ ًٵڀ 11 - 18 ، ثدلؤًك يف 01 ّذضڂرب 6811 ، ثدلضٞڂڄ ثٽٶجڅىڃ ثدلوين، ثجلٌَور ثٽٌمسُز، ثٽ٪وه 18 ، 6811 ، ثدل٪وٻ وثدلضڂڀ دجٽٶجڅىڃ ًٵڀ 21 - 62 ، ثدلؤًك يف 02 َىڅُى 0221 ، ثدلؤًك يف 64 ٌ ځج 0221 . 5 - ٩الٳ ٩ذو ثٽٶجهً، إٕٺجٽُز ربوَو ځٲهىٿ ثٽچ٦جٿ ثٽ٪جٿ، رلپز ثدل٪ُجً، ثجملپو ثٽ٪جٌٕ، ثٽ٪وه 3 ، هَْڂرب 0268 ٗ ، 21 . 6 - ٵٌهثڃ خلٌٞ، ځچٚجس ثٽضىثٙټ ثالؽضڂج٩ ٍ د ٌن ربو ٌ ثخلٚىُٙز وځ٢جٽخ ثحلڂجَز ثٽٶجڅىڅُز، رلپز ثٽوًثّجس ثٽٶجڅىڅُز ثدلٶجًڅز، ثجملپو 21 ، ثٽ٪وه 26 ، 0206 ٗ ، 068 . 7 - ځ جؽور مپ ٰ ثهلل ثٽ٪ذُو، ځىثٵ٨ ثٽضىثٙټ ثالؽضڂج٩ ٍ وصأعًنهج ٩پ ً ثٽ٪الٵجس ثالؽضڂج٩ُز، ځچٚز ثدلچهټ ٗ ثالٽٺضٌوڅُز ، 21 ً ثدلىٵ٨: ، ځضىٱٌر ٩پ https://platform.almanhal.com/Reader/Article/112055 مت ثال١ال٧ ٩پُه دضجًَل 63 / 23 / 0203 ٩پ ً ثٽْج٩ز 68:11 . 8 - ٩ڂج ً دىُٝجٯ، ثٽىؽ َُ يف ثٽٶجڅىڃ ثإلهثًٌ، ثجلْى ً ٽپچ ٌٖ وثٽضى٨ٍَ، ١ذ٪ز ځچٶقز وځََور وٱٶج ألفوط ثٽضٌَٖ٪جس وثٽٶٌثًثس ثٽٶٞجةُز، 0261 ٗ ، 9 - ٌٖ مجٽو مپُټ ثٽ٦جهٌ، ثٽٶجڅىڃ ثإلهث ًٌ (هًثّز ځٶجًڅز)، هث ً ثدلًْنر ٽپچ وثٽضى٨ٍَ وثٽ٢ذج٩ز، ثٽٺضجح ثٽغجين، ثٽ٢ذ٪ز ثألوىل، ٩ڂجڃ ثألًهڃ، 0221 ٗ ، 11 . 10 - ٽ٢ ٌٓ ضبى، ّپ٢جس ثٽٞذ٠ ثإلهث ًٌ ثٽىالةُز يف ثجلَثةٌ، ًّجٽز ځجؽْض ًن يف ثإلهثًر وثدلجٽُز ثٽ٪جځز، ٹپُز ثحلٶىٳ وثٽ٪پىٿ ثإلهثًَز، ؽجځ٪ز ثجلَثةٌ، 0220 ٗ ، 81 . 11 - هجين ًٌثٽ٢هٌثوٌ، ثٽٶجڅىڃ ث إلهث : ځجهُز ثٽٶجڅىڃ ثإلهثًٌ، ثٽضچ٦ُڀ ثإلهثًٌ، ثٽچٖج ٟ ثإلهثًٌ، هث ً ثٽغٶجٱز ٽپچ ٌٖ وثٽضى٨ٍَ، ٩ڂجڃ، ثألًهڃ، 0221 ٗ ، 032 . 12 - ثدلٌّىٿ ثٽضچٲُي ٌ ًٵڀ 84 - 683 ، ثدلؤًك يف 04 / 21 / 6884 ، ثدلچ٦ڀ إلعجًر ثٽٞؾُؼ، ثجلٌَور ثٽٌمسُز، ثٽ٪وه 12 ، ثدلؤًمز يف 08 / 21 / 6884 . 13 - ٱُاليل ٩پٍ، ثٽضَثځجس ثٽچ٦ٌَز ثٽ٪جځز ٽپ٪ٶو، ځىٱڀ ٽپچ ٌٖ وثٽضى٨ٍَ، ثٽ٢ذ٪ز ّچز 0226 ٗ ، 012 . 14 - ًُ ٩ذو ثٽٶجه ً َََو، ځوي ځْجعلز أهوثس ثٽضهتُز وثٽض٪ڂ ًن يف ضبجَز ثٽچ٦جٿ ثٽ٪جٿ ثجلڂجيل يف ثجلَثةٌ، رلپز صٌَٖ٪جس ثٽض٪ڂ ًن وثٽذچجء، ثٽ٪وه ثخلجځِ، ځج 0268 ٗ ، 18 . 15 - څضُؾز ؽُڂجوٌ، ثجلٌؽلز ثالٽٺضٌوڅُز وأعٌهج ٩پ ً ثألځڄ ثالؽضڂج٩ٍ، رلپز هٱجص ٌ ثدلنرب، ثجملپو 61 ، ثٽ٪وه 20 ، 0206 ٗ ، 640 . 16 - دجًر مسًنر، ثألځڄ ثُّربثين cyber security يف ثجلَثةٌ: ثٽُْجّجس وثدلؤّْجس، ثجملپز ثجلَثةٌَز ٽألځڄ ثإلڅْجين، ثٽ٪وه ثٽٌثد٨، ؽىَپُز 0261 ٗ ، 011 .
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ ـــــــــــــــــ ـــــــــــ ـــــ ط. د. بومخيص أحالم – جامعة قشهطيهة 6 (اجلزائز) - 203 - 17 - ٗ ثدلٌؽ٨ څٲْه ، 011 . 18 - ٗ ثدلٌؽ٨ څٲْه ، 018 . 19 أضبو ثٽضجَخ، ثِهثح ثٽ٪جځز يف ٥ټ ثٽْىٕټ ځُوَج، ځٶجٽز ځچٖىًر ٩پ ً ځىٵ٨ ثٽُىٿ ثٽْجد٨، دضجًَل 68 ٌَ َچج 0200 ٩پ ً ثٽْج٩ز 60:21 ځىؽىهرث ٽٌثد٠ ثٽضجيل: https://www.youm7.com/story/2022/1/18 مت ثال١ال٧ ٩پُه دضجًَل 61 / 23 / 0203 ْ ٩پ ً ثٽ ج٩ز 22:11 . 20 - هُج جبُىػ، "ٍځڄ ثٽْىٕټ ثدلُوَج"، ؽلچـ ثٽٖهٌر دلڄ ال َْضقٴ، ځٶجٻ ځچٖى ً يف ځىٵ٨ ثالځجًثس ثٽُىٿ دضجًَل 61 َىڅُى 0206 ، ځىؽىه ٩پ ً ثٽٌثد٠ ثٽضجيل : - 17 - 06 - sides/2021 - emaratalyoum.com/life/four https://www. 1.1503040 مت ثال١ال٧ ٩پُهج دضجًَل 61 / 23 / 0203 ٩پ ً ثٽْج٩ز 11 : 61 . 21 - ثدلٌؽ٨ څٲْه . 22 - وُّڀ ٕٲُٴ ثحلؾجً، ثٽچ٦جٿ ثٽٶجڅىين ٽىّجةټ ثٽضىثٙټ ثالؽضڂج٩ٍ، (وثص ِ آح، ٱ ُِ دىٷ، صىَضٌ)، هًثّز ٵجڅىڅُز ځٶجًڅز فىٻ ثخلٚىُٙز وثحلٌَز ثٽٖنُٚز وثدلْؤوٽُز وثالمضٚجٗ، ثدلٌٹ َ ثٽ٪ٌيب ٽپذقىط ثٽٶجڅىڅُز وثٽٶٞجةُز، رلپ ِ وًٍثء ثٽ٪وٻ ثٽ٪ٌح، ؽجځ٪ز ثٽووٻ ثٽ٪ٌدُز، ثٽ٢ذ٪ز ثألوىل، دًنوس، ٽذچجڃ، 0261 ٗ ، 46 . 23 - هوڃ ثّڀ، أع ٌ وّجةټ ثٽضىثٙټ ثالؽضڂج٩ ٍ ٩پ ً ّپىٹُجس وٵُڀ ثٽٖذجح ځڄ ځچ٦ى ً ثٽضٌدُز ثإلّالځُز ، رلپز ٹپُز ثٽضٌدُز، ؽجځ٪ز ثألٍهٌ، ثٽ٪وه 608 ، ثجلَء ثٽغجٽظ، َىٽُى 0260 ٗ ، 448 . څٶال ٩ڄ : ٌ ثٽٮجځو ځجؽو دڄ ؽ٪ٲٌ، ثال٩الٿ وثٽٶُڀ، ځؤّْز مپىٳ، ثٽٌَجٛ، 0228 ٗ ، 634 . 24 - زلڂىه زلڂو أدى ٱٌور، ځچٚجس ثٽضىثٙټ ثالؽضڂج٩ ٍ وځْؤوٽُضهج ثٽٶجڅىڅُز ٩ڄ ثحملضىي ثٽٮ ًن ځٌٖو٧، رلپز ٹپُز ثٽٶجڅىڃ ثٽٺىَضُز ثٽ٪جدلُز، ثٽْچز ثٽ٪جٌٕر، ثٽ٪وه 24 ٍ ، ثٽ٪وه ثٽضْپْپ 48 ، َىڅُى 0200 ٗ ، 610 . 25 - ٗ ثدلٌؽ٨ څٲْه ، 614 . 26 - ٗ زلڂو زلڂىه أدى ٱٌور، ثدلٌؽ٨ ثٽْجدٴ ، 614 . 27 - ٗ ثدلٌؽ٨ څٲْه ، 616 .
إطلالية تلزيص فلزة الهظام العام يف الشوطل ميديا لدى صانعي احملتوى ــــــــــــــــــــــــــ ـــــــ ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ ـــ - 204 - .